Foto:UZOR
U Crnoj Gori, politički lideri često optužuju protivnike za širenje mržnje, dok istovremeno
koriste identične retoričke strategije za diskreditaciju neistomišljenika, pokazuje UZOR-ova
analiza pod nazivom “Građanska država sa huškačkom retorikom.“
Zbog nerazumijevanje standarda dobre argumentacije u javnom prostoru, politika često
dobija negativan prizvuk, pa se percipira kao sfera u kojoj dominiraju neiskrenost i dvostruki
aršini.
A da razlike u društvu samo deklarativno doživljavamo kao bogatstvo, potvrđuju i izjave da
je crnogorska nacija vještačka tvorevina – koje dolaze iz tvrdokornog pro-srpskog političkog
miljea. Prema ovom shvatanju, srpska nacionalna pripadnost smatra se prirodnom i
normalnom za stanovnike Crne Gore, dok se crnogorski nacionalizam posmatra kao kasniji
izum, rezultat djelovanja političkih elita koje su, navodno, iskrivile izvorno stanje u kojem je
većinsko stanovništvo bilo srpske nacionalnosti. Neki od izraza koji se koriste u okviru ove
retorike su „Dukljanin“, „Montenegrin“ i „Milogorac“.
S druge strane u okviru političke imaginacije pro-crnogorskih snaga, Srbi se često prikazuju
kao grupa koja nije odana državi, pa se pripadnost srpskoj naciji, u tom kontekstu, automatski
povezuje s etiketom izdajnika ili petokolonaša. Kroz takvu retoriku, zahtjevi za afirmaciju
srpskog nacionalnog identiteta tumače se kao pokušaj da se oslabi ili ugrozi državnost Crne
Gore.
Hrvatski narod i njena Vlada dugo vremena nijesu bili u fokusu crnogorske javnosti.
Međutim, nakon usvajanja “Rezolucije o genocidu u logorima Jasenovac, Dachau i
Mauthausen”, kao i uslijed dodatnih zatezanja u odnosima između Crne Gore i Hrvatske, sve
češće se javlja štetan i polarizujući javni govor koji se tiče Hrvatske ali i Hrvata/ica. U tom
kontekstu, sve je vidljivije, kako otvoreno, tako i prikriveno, poistovjećivanje, odnosno
pravljenje paralela između savremene hrvatske Vlade i nekadašnjeg fašističkog režima NDH.
U tom okviru, muslimanski i bošnjački politički akteri, često se percipiraju kroz sumnjičavu
prizmu potencijalnog vjerskog fanatizma, gdje se njihovi potezi tumače kao pokušaji
islamizacije društva, ugrožavanja sekularnih vrijednosti i podrivanja građanskog poretka.
Još od rata na Kosovu, u crnogorskom političkom prostoru prisutan je narativ koji albansku
manjinu prikazuje kao grupu koja aktivno podriva suverenitet i stabilnost Crne Gore. Prema
ovom narativu, Albanci širom Balkana navodno djeluju u skladu sa jedinstvenim,
dugoročnim planom stvaranja "Velike Albanije", odnosno teritorijalnog širenja države
Albanije.
U crnogorskom javnom diskursu često je prisutna ideja da nevladine organizacije
predstavljaju produženu ruku stranog uticaja, čiji je cilj da oslabe suverenitet države. Pošto se
NVO sektor u velikoj mjeri finansira kroz međunarodne donacije, širi se narativ da te
organizacije ne potiču iz naroda, nijesu organske i ne djeluju u skladu sa njihovim interesima,
već funkcionišu kao najamnici koji sprovode agendu stranih ambasada.
Lako je zaključiti da umjesto kvalitetne razmjene argumenata, u javnom prostoru dominira
etiketiranje i moralno svrstavanje, zbog čega je potrebno aktivno raditi na unapređenju
medijske pismenosti i normativnoj reformi javnog diskursa.
Takođe, u narednom periodu moramo ojačati institucionalne mehanizme za prepoznavanje i
suzbijanje govora mržnje, kako bi očuvali slobodu izražavanja i političkog neslaganja kao
osnovne demokratske vrijednosti.
Maja Nikolić, programska menadžerka UZOR-a
Autor:Radiotitograd.me
