Foto:Shutterstock
Oni nisu zamjena za liječenje problema sa mentalnim zdravljem, ali mogu da pruže dodatnu podršku.
Neki suplementi mogu da pomognu u ublažavanju stresa ili poboljšanju raspoloženja, ali se količina dokaza razlikuje od suplementa do suplementa, prenosi Eatingwell.
Suplementi koji bi mogli da poboljšaju raspoloženje sve su popularniji, jer se sve više ljudi suočava sa visokim nivoom stresa i problemima sa mentalnim zdravljem. Prema nedavnom Galupovom izvještaju o globalnim emocijama, oko 49 odsto Amerikanaca svakodnevno doživljava značajan stres, dok je približno 13 odsto odraslih i adolescenata starijih od 12 godina prijavilo da ima simptome depresije.
Iako nijedan dodatak ishrani nije zamjena za liječenje problema sa mentalnim zdravljem, neke opcije mogle bi da budu od koristi. Pre nego što kliknete na „kupi odmah“ za suplement koji obećava da će vam popraviti raspoloženje, pročitajte šta dijetetičari kažu o četiri suplementa koji mogu da pruže podršku, kako da ih bezbijedno koristite i na koje još načine možete da doprinesete boljem raspoloženju.
Ako vam šolja zelenog čaja pomaže da se opustite tokom stresnog dana, to nije samo vaš utisak.
Zeleni čaj bogat je aminokiselinom L-teaninom, koja doprinosi njegovom umirujućem dejstvu. „L-teanin može da prođe kroz krvno-moždanu barijeru i utiče na neurotransmitere poput GABA, serotonina i dopamina, koji imaju ulogu u regulaciji raspoloženja i stresa“, kaže Amanda Godman Rol, magistarka nauka, registrovana dijetetičarka-nutricionista.
Istraživanja ukazuju na to da L-teanin može da pomogne u smanjenju stresa, pa čak i da ima antidepresivno dejstvo. Ipak, istraživanja su ograničena, pa su potrebne dodatne studije kako bi se procijenila njegova efikasnost kod osoba sa kliničkom depresijom.
2. Vitamin D
Ako se tokom zime osjećate neraspoloženo, suplement vitamina D mogao bi da pomogne. „Osobe sa niskim nivoom vitamina D imaju veći rizik od depresije“, kaže Tobi Amidor, magistarka nauka i registrovana dijetetičarka.
Vitamin D, zahvaljujući protivupalnim svojstvima, pomaže u borbi protiv oksidativnog stresa u mozgu, a istovremeno podržava razvoj nervnog sistema i ravnotežu neurotransmitera u mozgu. Pošto mnogi odrasli u SAD imaju nedostatak vitamina D ili njegov nivo koji nije dovoljan, postoji mogućnost da ni vaše vrijednosti nisu optimalne.
Ako malo vremena provodite na suncu ili živite u hladnoj klimi, imate više od 70 godina, tamnu kožu ili stanje koje ograničava sposobnost organizma da apsorbuje masti, možda imate povećan rizik od nedostatka ovog vitamina. Pošto je vitamin D rastvorljiv u mastima i može da se nagomilava u organizmu, dobro je da se posavjetujete sa zdravstvenim radnikom o tome da li bi trebalo da proverite njegov nivo ili uzimate suplement, naročito prije nego što počnete da koristite visoke doze.
3. Vitamin B12
Suplement vitamina B12 neće svima pomoći da poboljšaju raspoloženje i povećaju energiju, ali može da napravi značajnu razliku kod osoba kojima nedostaje ovaj vitamin.
„Vitamin B12 nalazi se samo u namirnicama životinjskog porijekla, pa vegani i vegetarijanci mogu da budu izloženi većem riziku od njegovog nedostatka“, kaže Liza Endruz, magistarka obrazovanja i registrovana dijetetičarka-nutricionista. Starije osobe i ljudi koji uzimaju određene ljekove, uključujući metformin za dijabetes i inhibitore protonske pumpe za refluks kiseline, takođe mogu da imaju povećan rizik od niskog nivoa vitamina B12.
Nedostatak vitamina B12 može da doprinese umoru i neurološkim simptomima, a može da bude povezan i sa promjenama raspoloženja. Ako se prepoznajete u nekom od navedenih faktora rizika i osjećate neuobičajen umor ili primjećujete promjene raspoloženja, suplement B12 mogao bi da pomogne ukoliko je nivo ovog vitamina u vašem organizmu nizak.
4. Kantarion
Jedan od retkih suplemenata koji bi mogao da bude podjednako efikasan kao neki antidepresivi u lečenju blage do umjerene depresije jeste kantarion.
„Djeluje na nekoliko neurotransmitera u mozgu koji imaju ulogu u regulaciji raspoloženja, uključujući serotonin, noradrenalin i dopamin“, kaže Godman Rol. „Iako su neka njegova dejstva slična dejstvu ljekova iz grupe selektivnih inhibitora ponovnog preuzimanja serotonina (SSRI), koji djeluju tako što utiču na ponovnu apsorpciju serotonina, kantarion djeluje na više puteva povezanih sa neurotransmiterima.“
Studije ukazuju na to da je kantarion dosledno efikasniji od placeba u liječenju blage do umjerene depresije, kao i da može da bude jednako efikasan kao selektivni inhibitori ponovnog preuzimanja serotonina (SSRI) i triciklični antidepresivi, često uz manje i blaže neželjene efekte.
Međutim, kantarion nije prikladan za svakoga i može da stupi u interakciju sa velikim brojem lekova. Takve interakcije mogu da izazovu opasne neželjene efekte, pa je važno da se prije uzimanja posavjetujete sa zdravstvenim radnikom.
Bezbijedna upotreba suplemenata
Društvene mreže mogu da stvore utisak da je suplement rešenje za sve probleme, ali sa njihovim uzimanjem treba biti oprezan, čak i kada je riječ o „prirodnim“ preparatima. „Suplementi bi trebalo da se biraju na osnovu individualnih potreba i dostupnih naučnih dokaza, a ne samo zato što je neki proizvod trenutno popularan“, kaže Amidor.
Da biste bezbijedno koristili suplemente za podršku raspoloženju, provjerite nivoe hranljivih materija u organizmu, razgovarajte sa zdravstvenim radnikom o mogućnostima, proverite moguće interakcije sa ljekovima i uvjerite se da je suplement testirala nezavisna organizacija i da ga kupujete od pouzdanog proizvođača.
Imajte na umu da suplement može da pomogne u određenim situacijama, ali nije zamjena za liječenje problema sa mentalnim zdravljem ili psihoterapiju. Ako ste duže vrijeme neraspoloženi, osjećate anksioznost ili imate druge simptome koji utiču na svakodnevni život, obratite se zdravstvenom stručnjaku.
Drugi načini za poboljšanje raspoloženja
Kada je riječ o mentalnom zdravlju, suplementi su samo dodatak. Svakodnevne navike predstavljaju osnovu za upravljanje stresom i očuvanje dobrog raspoloženja. Evo nekoliko preporuka koje podržavaju dijetetičari:
– Budite fizički aktivni: Uključivanje fizičke aktivnosti u svakodnevnu rutinu može značajno da utiče na raspoloženje. „Može da podstakne oslobađanje endorfina, koji utiču na to kako se osjećamo, a istraživanja su povezala redovnu fizičku aktivnost sa nižim nivoom depresije i anksioznosti“, kaže Godman Rol.
– Boravite na otvorenom: Istraživanja ukazuju na to da više vremena provedenog napolju može da bude povezano sa manjim rizikom od depresije. Boravak na otvorenom podstiče stvaranje vitamina D i fizičku aktivnost, a može da doprinese i smanjenju nivoa hormona stresa, poput kortizola. Endruz preporučuje šetnju u prirodi ili čak samo sjedenje napolju, uz izlaganje očiju prirodnoj svjetlosti i pogledu na zelenilo.
– Jedite uravnotežene obroke bogate hranljivim materijama: Obroke zasnivajte na namirnicama koje mogu da doprinesu boljem raspoloženju, poput voća, povrća, integralnih žitarica i nemasnog mesa. Uključite i masnu ribu, poput lososa, kako biste mozgu obezbijedili vitamine, minerale i antioksidanse koji su mu potrebni.
– Održavajte društvene veze: Usamljenost i izolacija predstavljaju značajne faktore rizika za depresiju i druge poremećaje raspoloženja, zbog čega su održavanje kontakata i njegovanje društvenog života važni za mentalno zdravlje. Odvojite vrijeme za druženje sa prijateljima, razgovore sa članovima porodice i hobije i aktivnosti u svojoj zajednici.
Izvor:DAN
