Foto:Shutterstock
Kombinovanje antibiotske terapije sa ishranom bogatom šećerom pogoršalo je i produžilo prekomjerno razmnožavanje bakterije Enterococcus faecium u crijevima pacijenata.
Nova studija pokazuje da slatka hrana u kombinaciji sa antibiotskom terapijom može da naruši crijevni mikrobiom na način koji bi ljude mogao učiniti podložnijim opasnim infekcijama, prenosi CNN.
Novo istraživanje, objavljeno u srijedu u časopisu Nature, iskoristilo je svojevrsni prirodni eksperiment: istraživači su pratili šta se dešava sa crevnim bakterijama kod oboljelih od raka koji su bili hospitalizovani i primali dugotrajnu antibiotsku terapiju pre transplantacije matičnih ćelija. Pošto su pacijenti jeli isključivo hranu pripremljenu u bolnici, istraživači su tačno znali šta su i koliko jeli – što je retkost u studijama o ishrani, koje se uglavnom oslanjaju na sjećanje ispitanika o tome šta su jeli satima ili danima ranije.
Crijevni mikrobiom sastoji se od biliona bakterija, virusa i drugih mikroorganizama koji naseljavaju ljudska crijeva. Ovi sićušni organizmi imaju brojne funkcije, uključujući pomoć u varenju, stvaranje esencijalnih vitamina i ulogu u funkcionisanju imunog sistema. Nauka je pokazala i da mikrobiom komunicira sa mozgom i učestvuje u stvaranju neurotransmitera poput serotonina, koji su važni za san, raspoloženje i nivo stresa.
Istraživanja su pokazala da broj i raznovrsnost bakterija koje žive u crijevima u velikoj mjeri zavise od ishrane. Ljudi koji se hrane raznovrsno, namirnicama biljnog porijekla i bogatim vlaknima, uglavnom imaju veću raznovrsnost mikroorganizama u crijevima u poređenju sa onima čija se ishrana zasniva na većem unosu visoko prerađene hrane. Uopšteno, što je mikrobiom raznovrsniji, to je zdraviji. Gusta i raznovrsna zajednica mikroorganizama u crijevima može da spriječi takozvane patobionte da preuzmu primat i izazovu bolest.
„Jedna od stvari po kojima se ova studija razlikuje od prethodno objavljenih jeste to što je mikrobiom pacijenata ozbiljno narušen, dok je istovremeno i njihovo nutritivno stanje bilo poremećeno zbog liječenja raka“, rekao je autor studije, dr Džonatan Peled, ljekar i naučnik iz Memorial Sloan Kettering.
Istraživanje, koje su predvodili naučnici iz Memorial Sloan Kettering Cancer Center i NYU Langone Health u Njujorku, kao i City of Hope Cancer Center u Los Anđelesu, pratilo je šta se dešava nakon što antibiotici i bolnička hrana destabilizuju i naruše uobičajenu crijevnu floru. Istraživači su ovo stanje poremećaja iskoristili kako bi ispitali uticaj određenih vrsta hrane na sastav crijevnog mikrobioma.
„Analizirali smo podatke na različite načine“, rekao je Peled.
Posmatrali su odnos između širokih kategorija makronutrijenata, poput masti, ugljenih hidrata i vlakana, i različitih vrsta crijevnih bakterija. Takođe su ispitivali uticaj konkretnih namirnica, poput piletine, jabuka i čokoladne torte.
„Tema koja se iznova i iznova pojavljivala bila je da što više slatke hrane jedete, bez obzira na vrstu šećera – pri čemu su posebno štetni efekti dodatih šećera – ona je djelovala sinergijski sa antibioticima kada je riječ o oštećenju mikrobioma“, rekao je Peled.
Studija je obuhvatila više od 1.000 uzoraka stolice prikupljenih od 173 pacijenta, koji su pojeli više od 9.400 obroka pripremljenih u bolnici.
U svim slučajevima važilo je pravilo da je gubitak raznovrsnosti mikrobioma bio veći što je antibiotska terapija bila intenzivnija.
Istraživači su utvrdili da većina vrsta hrane nije bila povezana sa promjenama u raznovrsnosti bakterija u crijevima. Slatkiši, međutim – koje su istraživači definisali kao šećere, zaslađenu hranu i zaslađena pića – predstavljali su izuzetak. Na svakih dodatnih 100 grama slatkiša koje su pacijenti konzumirali tokom antibiotske terapije, raznovrsnost njihovog mikrobioma, mjerena u uzorku stolice, smanjila se za oko 24 odsto, pokazala je studija.
Smanjenje raznovrsnosti crijevnih bakterija bilo je povezano sa povećanjem broja određenih štetnih bakterija, poput Enterococcus faecium.
Enterokoke su oportunistički mikroorganizmi. One mogu bezopasno da žive u crevima i pod kontrolom ih drže druge vrste bakterija koje se sa njima takmiče. Međutim, kada dođe do poremećaja, poput antibiotske terapije koja uništi druge bakterije, enterokoke mogu početi prekomjerno da se razmnožavaju. U nekim slučajevima mogu proći kroz crijevni zid i dospeti u krvotok, gdje mogu izazvati sepsu.
„Konkretno kod transplantacije koštane srži, utvrdili smo da enterokoke mogu pogoršati određene komplikacije transplantacije, što se naziva bolest kalema protiv domaćina“, rekao je Peled.
Kod bolesti kalema protiv domaćina, donirane matične ćelije prepoznaju tijelo primaoca kao strano i počinju da napadaju njegova zdrava tkiva.
Tim istraživača je takođe proverio da li promjene mikrobioma uočene kod oboljelih od raka mogu da se reprodukuju kod miševa. Miševima su dali jednu injekciju antibiotika širokog spektra i uočili blago povećanje broja bakterija iz roda Enterococcus. Kada su im nakon primjene antibiotika dodali šećer u ishranu, količina enterokoka povećala se 16 puta do trećeg dana, a 33 puta do šestog dana.
Ovo povećanje može imati i stvarne posledice.
Sveukupno, pacijenti koji su unosili više šećera od proseka imali su oko 12 odsto veći rizik od smrti nakon transplantacije u poređenju sa onima koji su konzumirali manje šećera. Riječ je o malom, ali statistički značajnom povećanju rizika.
„To je umjerena promjena njihovog profila rizika“, rekao je Peled.
Povećan broj bakterija Enterococcus zadržao se oko osam dana nakon antibiotske terapije.
„Ovo je veoma zanimljiva studija“, rekao je dr Entoni Mareso, profesor virusologije i mikrobiologije na Medicinskom koledžu Bejlor u Hjustonu. „Pretpostavljam da će izazvati dosta pažnje“, dodao je Mareso, koji nije učestvovao u istraživanju.
„Ovo je značajno za pacijente koji su podvrgnuti transplantaciji jer je upravo to ono zbog čega bolnice najviše brinu – da će dobiti infekcije tokom liječenja. Zbog toga se pitam da li bi trebalo promijeniti ishranu u bolnicama“, rekao je Mareso.
Sledeće pitanje, dodao je, jeste da li se rezultati ove studije mogu primijeniti i na ljude koji antibiotike uzimaju van bolničkog okruženja. Na primjer, da li ishrana bogata šećerom tokom uzimanja antibiotika zbog infekcije uha može povećati rizik od drugih infekcija kasnije?
Peled je rekao da je studija zanimljiva, ali da nije riječ o randomizovanom, kontrolisanom kliničkom ispitivanju u kojem istraživači mogu da testiraju različite načine ishrane kako bi utvrdili koji bi mogao najbolje da zaštiti ljude koji uzimaju antibiotike.
Pošto je generalno dobra ideja izbjegavati prekomeran unos šećera, smatra da nije nerazumno razmotriti ograničavanje šećera tokom antibiotske terapije.
„Naša studija ukazuje na to da možda nije potrebno izbegavati šećer ili slatku hranu tokom cijelog perioda, već konkretno dok uzimate antibiotike“, rekao je Peled.
Izvor:DAN
