Foto:Shutterstock
S godinama ljudsko tijelo postaje osjetljivije na hladnoću, čak i kada nosimo nekoliko slojeva odjeće.
Razlog nisu samo promjene u metabolizmu već i gubitak mišićne mase i masnog tkiva, slabija cirkulacija, kao i određene hronične bolesti i neželjena dejstva ljekova.
Dr Eliz Dalas, ljekarka opšte prakse u londonskoj ustanovi London General Practice, izdvojila je šest faktora koji mogu da objasne zašto starije osobe češće osjećaju hladnoću i teže održavaju telesnu temperaturu tokom zimskih mjeseci.
Sporiji metabolizam
Usporavanje metabolizma jedan je od glavnih razloga. Prema objašnjenju dr Dalas, s godinama se smanjuje udio nemasne mišićne mase, dok hormonske promjene dodatno utiču na brzinu metabolizma i proizvodnju toplote. Promjene u radu štitaste žlijezde, posebno smanjenje nivoa slobodnog hormona T3, mogu da uspore metaboličke procese. Smanjuje se i efikasnost termogeneze, odnosno procesa kojim tijelo proizvodi toplotu.
Mišićna masa
Drugi faktor je gubitak mišićnog i masnog tkiva. Mišići stvaraju toplotu, dok potkožno masno tkivo služi kao izolacija. Kada se njihova količina smanji, tijelo proizvodi manje toplote i teže je zadržava. Masno tkivo pritom može da se preraspodjeli sa ekstremiteta prema centralnim djelovima tijela, zbog čega su ruke i noge posebno osjetljive na hladnoću.
Loša cirkulacija
Slabija cirkulacija takođe otežava održavanje toplote. Krvni sudovi s godinama postaju krući, a njihova sposobnost širenja kao odgovor na promjene temperature slabi. Zbog toga manje toplote stiže do perifernih djelova tijela, naročito šaka i stopala.
Hronične bolesti
Četvrti faktor čine hronične bolesti. Hipotireoza, odnosno smanjena funkcija štitaste žlijezde, može da smanji proizvodnju toplote, dok anemija umanjuje dopremanje kiseonika do tkiva. Dijabetes može da izazove oštećenje perifernih nerava i krvnih sudova, što narušava osjećaj za temperaturu i cirkulaciju. Srčana insuficijencija takođe može da ograniči protok krvi prema koži i ekstremitetima, dok Rejnoov fenomen izaziva prekomjerno sužavanje krvnih sudova kao odgovor na hladnoću.
Ljekovi
Peti razlog su neželjena dejstva ljekova. Starije osobe češće istovremeno koriste više ljekova, a promjene u načinu na koji organizam obrađuje ljekove mogu da povećaju osjetljivost na njihova neželjena dejstva.
Diuretici, koji podstiču izlučivanje tečnosti, mogu da izazovu dehidrataciju i poremećaj ravnoteže elektrolita, što utiče na regulaciju tjelesne temperature. Određeni antidepresivi mogu da utiču na mehanizme kontrole temperature u mozgu i izazovu sužavanje krvnih sudova. Ljekovi za regulaciju krvnog pritiska, uključujući blokatore kalcijumskih kanala, alfa-blokatore i beta-blokatore, takođe mogu da utiču na cirkulaciju i sposobnost zadržavanja toplote.
Drugi faktori
Šesti faktor obuhvata druge promjene povezane sa starenjem, navodi The Independent. Koža postaje tanja, znojne žlijezde slabije funkcionišu, a fizička aktivnost se često smanjuje. Uz to, hipotalamus, deo mozga koji učestvuje u regulaciji tjelesne temperature, može slabije da reaguje na hladnoću. Manji unos kalorija i smanjena aktivnost smeđeg masnog tkiva, koje učestvuje u proizvodnji toplote, dodatno doprinose ovom problemu.
Svi ovi faktori zajedno objašnjavaju zašto starije osobe mogu intenzivnije da osjećaju hladnoću nego ranije, čak i kada su adekvatno obučene.
Šta učiniti da se zagrijemo?
„Nosite termoodeću u slojevima, uključujući kape, rukavice i debele čarape“, savjetuje Dalas.
„Takođe, održavajte temperaturu u zatvorenom prostoru na najmanje 20 stepeni Celzijusa, koristite električna ćebad ili termofore i provjerite da li negdje propušta vazduh, pa izolujte prozore i vrata.
Pored toga, redovno jedite tople obroke, unosite dovoljno tečnosti i nastojte da ostanete fizički aktivni u zatvorenom prostoru kako biste poboljšali cirkulaciju.“
Izvor:DAN
