Velika studija dovodi u pitanje korist kalcijuma i vitamina D u prevenciji preloma

Kalcijum i vitamin D uobičajeno se uzimaju kao pomoć za zdravije kosti i smanjenje rizika od preloma, ali velika revizija studija objavljena u časopisu The BMJ ukazuje na to da većini starijih osoba pružaju malu ili zanemarljivu zaštitu, prenosi Živim.hr.

Raniji pregledi dokaza uglavnom su pokazivali da uzimanje samo kalcijuma ili samo vitamina D ne smanjuje rizik od preloma, dok su rezultati bili manje dosledni kada su se obe supstance uzimale zajedno.

Kako bi dobili jasniju sliku, istraživači sa Univerziteta u Montrealu analizirali su rezultate 69 randomizovanih kontrolisanih ispitivanja u kojima su učestvovale 153.902 odrasle osobe. U ispitivanjima su suplementi kalcijuma, vitamina D ili njihova kombinacija upoređivani sa placebom ili rezultatima kod osoba koje nisu primale terapiju.

Dosledni rezultati

Nakon što su postavili pragove za klinički značajnu korist, istraživači su utvrdili mali ili nikakav uticaj na vjerovatnoću preloma. Za suplemente kalcijuma to su zaključili na osnovu dokaza umjerene pouzdanosti iz 11 ispitivanja sa 9.067 učesnika.

Za suplemente vitamina D pronašli su dokaze visoke pouzdanosti iz 36 ispitivanja sa 92.045 učesnika. Kada su kalcijum i vitamin D uzimani zajedno, dokazi visoke pouzdanosti iz 15 ispitivanja sa 51.126 učesnika takođe su pokazali mali ili zanemarljiv efekat.

Isti opšti obrazac pojavio se kada su analizirali specifične ishode, uključujući padove i prelome kuka. Kalcijum, vitamin D i njihova kombinacija imali su mali ili nikakav efekat.

Autori ipak upozoravaju da su neki djelovi analize zasnovani na relativno malom broju ispitivanja ili učesnika, kao i da zaključci ne moraju da se odnose na sve. Posebno osobe sa određenim poremećajima kostiju ili one koje uzimaju ljekove za osteoporozu mogu imati drugačije potrebe i ne bi trebalo da pretpostave da se ovi nalazi direktno odnose na njih.

Ipak, rezultati su ostali uglavnom dosledni kada su uzeti u obzir faktori poput godina, pola, prethodnih padova i preloma, kao i prosečnog unosa kalcijuma iz hrane.

Vježbanje se pokazalo korisnim

Istraživači navode da dokazi „ne podržavaju rutinsku primjenu suplemenata kalcijuma ili vitamina D, niti njihovu kombinovanu primjenu radi prevencije preloma i padova“ i ističu da bi trebalo „preispitati opšte preporuke o uzimanju suplemenata kalcijuma i vitamina D u svjetlu aktuelnih dokaza“.

Predlažu da se veća pažnja i sredstva usmjere na pristupe koji su pokazali značajne koristi u sprečavanju padova i povezanih povreda, poput treninga ravnoteže i vježbi otpora, koji mogu pomoći u poboljšanju snage, stabilnosti i fizičke funkcije.

Korisni mogu biti i programi koji kombinuju više pristupa – vejžbanje, procjenu opasnosti koje doprinose padovima i edukaciju prilagođenu individualnom riziku.