Foto:Printscreen
Vlada planira da upravljanje nacionalnim internet domenom .me povjeri novoosnovanom akcionarskom društvu u stopostotnom vlasništvu države, koje će imati status društva od strateškog nacionalnog interesa. Takav model, kako se navodi u Informaciji Ministarstva ekonomskog razvoja, treba da obezbijedi veću kontrolu države nad jednim od najvažnijih nacionalnih digitalnih resursa, uz jačanje sajber bezbjednosti i zaštitu digitalnog suvereniteta.
Crnogorska Vlada u maju poništila postupak izbora novog Agenta registracije domena .me, jer su se u međuvremenu promijenile pravne, regulatorne, tržišne i bezbjednosne okolnosti.
„Nacionalni internet domen predstavlja resurs od posebnog javnog interesa, dio kritične informacione infrastrukture Crne Gore i jedan od ključnih elemenata njenog digitalnog suvereniteta“, navodi se u Informaciji.
U dokumentu se ocjenjuje da postojeći model više ne odgovara savremenim zahtjevima.
„Sveobuhvatna analiza postojećeg modela pokazala je da je potrebno uspostaviti novi institucionalni model upravljanja kojim će država ostvarivati punu kontrolu nad ovim resursom, uz kontinuitet pružanja usluga, visok nivo sajber bezbjednosti i dugoročnu finansijsku održivost sistema“, piše u Informaciji.
Predloženo rješenje je osnivanje posebnog državnog akcionarskog društva.
„Predlaže se uspostavljanje novog modela upravljanja kojim bi upravljanje domenom bilo povjereno posebno osnovanom akcionarskom društvu u stopostotnom vlasništvu države, kojem bi se u odgovarajućoj proceduri dodijelio status društva od strateškog nacionalnog interesa“, naglašava se u dokumentu.
Ističe se da je osnovni cilj takvog modela zaštita državnih interesa.
„Cilj predloženog modela jeste dugoročna zaštita javnog interesa, očuvanje digitalnog suvereniteta, jačanje sajber bezbjednosti i institucionalne odgovornosti, kao i efikasno, transparentno i održivo upravljanje domenom“, piše u Informaciji.
U dokumentu se podsjeća da je domen .me od svog komercijalnog pokretanja ostvario značajne prihode.
„U periodu od početka komercijalne registracije do kraja 2024. godine ostvareni su ukupni prihodi od približno 114 miliona eura, po osnovu ugovorene raspodjele u Budžet Crne Gore uplaćeno je više od 46 miliona eura, dok je kompanija doMEn d.o.o. ostvarila neto dobit od približno 35 miliona eura“, navodi se u finansijskoj analizi.
U Informaciji se ocjenjuje da bi novi model omogućio da država efikasnije raspolaže prihodima od nacionalnog domena.
„Takav model omogućava transparentnije upravljanje prihodima ostvarenim korišćenjem domena i njihovo efikasnije usmjeravanje u razvoj digitalne infrastrukture, jačanje sajber bezbjednosti i drugih prioriteta od javnog interesa“, ističe se u dokumentu.
Kada je riječ o tehničkom rješenju, analizirane su tri moguće opcije upravljanja, a preporučen je model koji podrazumijeva angažovanje međunarodnog partnera za tehničke poslove.
„Na osnovu sprovedene analize i strateških ciljeva države, kao operativno rješenje predlaže se Opcija C, kao najbrži i operativno najmanje rizičan model za preuzimanje kontrole nad nacionalnim domenom .me“, navodi se u tehničkoj analizi.
Dodaje se da će, uprkos angažovanju spoljnog partnera, država zadržati ključne nadležnosti.
„Državna kompanija preuzima ulogu formalnog operatora i regulatora, upravljanje politikama registra, nadzor nad radom registry operatora, vođenje ugovornih odnosa sa registrarima, obezbjeđivanje usklađenosti sa ICANN i IANA pravilima, finansijsko upravljanje, bezbjednosni nadzor i zaštitu javnog interesa“, piše u Informaciji.
Predloženi zaključci predviđaju da Ministarstvo ekonomskog razvoja u roku od šest mjeseci pripremi svu dokumentaciju za osnivanje novog akcionarskog društva, dok bi u roku od 60 dana trebalo da pripremi i tranzicioni sporazum sa postojećim operatorom registra kako bi se obezbijedio nesmetan rad domena do uspostavljanja novog modela upravljanja.
Izvor:CDM
