Nevladino udruženje FLUX iz Crne Gore dio je međunarodnog projekta TECH(ing) TALES
WITH A TWIST for the children of the present – inovativne inicijative koja spaja
obrazovanje, tehnologiju i dizajn kako bi klasične bajke približila djeci.
Projekat traje tri godine i ima za cilj da poznate bajke dobiju novo značenje i budu predstavljene
kroz nove medije – interaktivne knjige sa elementima proširene stvarnosti (Augmented Reality),
audio-knjige i multimedijalne izložbe. Djeca u projektu nijesu samo publika – ona aktivno
učestvuju u stvaranju sadržaja. Kroz radionice razvijaju kreativnost, empatiju i kritičko mišljenje,
dok se bave važnim temama kao što su identitet, prijateljstvo, različitosti, toksični maskulinitet,
društveni status i nasilje. Kroz ovaj projekat djeca dobijaju priliku da kreativno izraze svoje ideje
i kroz priče promišljaju savremene društvene izazove.
TECH TALES se nadovezuje na prethodni projekat TwistedEDU (Twisted Tales Educational
Toolkit for parent tutoring and inter-generational learning), kroz koji je razvijena „Twisted
Tales“ metodologija za rad sa djecom. Ovu metodologiju godinama je razvijao tim pedagoga,
dječjih psihologa i kreativaca, sa ciljem da kroz strukturiran, ali fleksibilan pristup podstakne
kreativnost, empatiju i kritičko mišljenje, otvarajući teme kao što su raznolikost, prihvatanje i
prevazilaženje izazova.
Ova metoda koristi bajke kao alat za učenje, inspirišući djecu da u pričama učestvuju ne samo
kao slušaoci, već i kao aktivni stvaraoci. Kroz pripovijedanje, ilustraciju, zvuk i animaciju, djeca
razvijaju vještine samoizražavanja, saradnje i kritičkog mišljenja, dok istražuju savremene teme.
TwistedEDU je kao obrazovni projekat spojio kreativno učenje i društveno uključivanje,
koristeći reinterpretaciju poznatih bajki za istraživanje tema stigme i važnih društvenih pitanja. U
proces su bili uključeni i odrasli – roditelji, bake i deke – čime je dodatno osnažen
međugeneracijski dijalog. Kroz projekat su razvijeni edukativni i digitalni alati koji podstiču
kreativnost, interkulturalni dijalog i razvoj savremenih vještina.
Nastale bajke su prevedene na više jezika, a planirano je i njihovo prilagođavanje znakovnom
jeziku, čime se dodatno doprinosi inkluziji.
U okviru projekta TECH TALES upravo se rade interaktivne knjige sa proširenom stvarnošću,
među kojima je „Alen i čarobna lampa“, autora Miroslava Minića i Marka Pejovića, nastala po
motivima priče Miroslava Minića – autora iz Crne Gore. Tu su i „Željka i Sniježna kraljica“
Marka Pejovića iz Srbije, kao i „Princeza i njen prijatelj žabac“ autorke Kaline Maleske iz
Sjeverne Makedonije.
Nedavno su objavljene i nove audio-priče „Filip i papirno pozorište“ Kaline Maleske, „Mira iz
koralnog mora“ Laure Nimejer, „Pokahontas se dosađuje“ Sonje Ajsman i „ Palčica
Nigdenka“ Katerine Babkine.
Tokom 2025. godine održano je 12 radionica u 10 zemalja, u kojima je sudjelovalo više od 400
djece u dobi od šest do 12 godina. Rezultati radionica postaju dio knjiga, AR iskustava, izložbi,
animacija i izvedbi, čime se njihova obrazovna vrijednost proširuje i izvan samih radionica.
TECH TALES okuplja sedam partnera iz šest evropskih zemalja: Institut za transmedijski dizajn
i Art Rebel 9 (Slovenija), Vienna Design Office (Austrija), NVU FLUX (Crna Gora), ART
TRANSPARENT (Poljska), Grupa „Hajde da…“ (Srbija) i IAAC – FabLab Barcelona (Španija).
Projekat finansira Evropska unija kroz program Kreativna Evropa.
Projekat TECH TALES prepoznat je kao primjer dobre prakse (Best Practice) od strane Creative
Europe u Austriji i objavljen na zvaničnom sajtu Saveznog ministarstva za stanovanje,
umjetnost, kulturu, medije i sport Austrije. Ovo priznanje dodijeljeno je zbog inovativnog
pristupa koji povezuje pripovijedanje, obrazovanje i društveni uticaj.
TECH TALES je nedavno uvršten među 50 projekata programa Kreativna evropa, koji su
prezentirani u publikaciji „Tracing Constellations: Stories of Culture, Cooperation and
Impact across Creative Europe Cooperation Projects (2021–2024)“, a koju je objavila
Evropska izvršna agencija za obrazovanje i kulturu (EACEA).
NVU FLUX iz Crne Gore ima važnu ulogu u projektu – doprinosi dizajnerskim znanjem,
organizuje radionice u školama i zajedno sa ostalim članicama priprema interaktivnu izložbu
koja će u Crnoj Gori biti predstavljena u okviru FLUID dizajn foruma 2027. godine na Cetinju.
Izložbe će biti organizovane i u Beču (septembar 2026), Barseloni (decembar 2026) i Vroclavu
(maj 2027).
U Crnoj Gori projekat sprovodi NVU FLUX, uz kofinansiranje Ministarstva regionalno-
investicionog razvoja i saradnje sa nevladinim organizacijama. Pridruženi partneri su OŠ „Mirko
Srzentić“ iz Petrovca, Kreativni kutak „Učitelj Miki“ iz Podgorice i „Pričotvorci„ iz Tivta.
Više informacija dostupno je na: www.twistedtales.tv
