“Učešće mladih u Crnoj Gori – rezultati istraživanja o učešću mladih i preporuke”

Dana 21.12.2019., u hotelu Aurel, NVO Prima organizovala je okrugli sto na temu: „Učešće mladih u Crnoj Gori –
rezultati istraživanja o učešću mladih i preporuke“ .
Cilj okruglog stola je predstavljanje rezultata istraživanja o učešću mladih – Index učešća mladih kao i
pretstavljanje projekata novih članica Mreže iz Crne Gore, i to: NVO “Omladinski kulturni centar” iz Herceg
Novog, NVO “Phiren amenca – Koračajte s nama” iz Podgorice i NVO “Građanski kreativni centar” sa Cetinja.
Ucesnike/ce je pozdravila direktorica NVO PRIMA, gdja.Aida Perovic, jedna od panelistkinja, isticuci vaznost
umrezavanja, dorinosa novih clanica na kreiranju novih mogucnosti za mlade ljude, vidljivosti njihovih projekata, kao
i znacaja inicijativa mladih za cjelokupno crnogorsko drustvo . Istakla je znacaj trenutne podrske Institucija i biznis
sektora, kao dugorocno vaznih strateskih partnera i koliko je vazna jos veca involviranost ovih sektora, u
programima za mlade ljude, kroz razlicite sisteme podrske.
Panelistkinja Aleksandra Gligorovic, istrazivacica na projektu, kazala je da je Istraživanje je regionalno, i u okviru
njega je razvijen Indeks participacije mladih (Youth participation index – YPI) koji je podijeljen na tri okosnice/stuba:
ď‚· Političko učešće,
ď‚· Društveno učešće i
ď‚· Ekonomsko učešće mladih.
“ Mi se fokusiramo na participaciju mladih ali je važno da se razumije sam pojam građanske participacije tj.
Učešća – a to podrazumijeva da građani i građanke imaju prava, sredstva, prostor i priliku – a tamo gdje je to
potrebno – i podršku, da učestvuju u odlukama i utiču na njih i da se uključuju u postupke i aktivnosti kako bi
doprinosili izgradnji boljeg društva. Mi kao odrasli, kao predstavnici/e institucija i organizacija civilnog društva
odgovorni smo u ovom dijelu da vama, mladima obezbijedimo prostor, podršku, priliku da učestvujete, kako u
procesu donošenja odluka, tako I u generalno aktivnostima u društvu “ , istakla je ona
Takodje sa okruglog stola, shodno rezulatima istrazivanja, proizisle su sledece preporuke:
– Formiranje Naconalnog Savjeta za mlade u skladu sa Zakonom o mladima i Reprezentativnog saveza nevladinih
organlzacija koje sprovode omiadinsku politiku sa ciljem da isti postane dio European Youth Forum-a u budućnosti.
– Jačanje postojećih omladinskih stuktura na lokalnom nivou (Local Youth Councils) i njihovo kreiranje u opštinama u
kojima ne postoje još uvijek.
– Povećati nacionalno i lokalno finnsiranje projekata koje sprovode mladi /omladinske organizacije i projekata koje
sprovode organizacije civilnog društva za mlade.- Objavljivanje nacionalnih podataka o:
ď‚· mladima koji koriste internet u interakciji sa javnim institutcijama; mladih koji su volontirali tokom prošlog
mjeseca/godine i sl.;
ď‚· mladih koji su uzeli ušečća u različitim aktivnostima i kreiranju javnih poitika, u skladu sa Strategijom za
mlade;
ď‚· broju srednjih škola koje sprovode programe za razvoj socijalnih i emocionalnih vještina;
ď‚· procentu mladih koji uzimaju učešće u programima mobilnosti i ostalim indikatorima u skladu za Okvirom za
monitoring i implementaciju Strategije za mlade 2017-2021.
Elvis Berisa, Izvrsni direktor Romske organizacije mladih "Koračajte sa nama – Phiren amenca", jedan od panelista
okruglog stola istakao je da je tokom realizacije projekta „Mladi za mlade“ direktno osnažila 20 mladih iz romske i
neromske zajednice da aktivno djeluju u svojim zajednicama na lokalnom nivou. Kroz projekat organizovan je trening
za zagovaranje i aktivizam u zajednici u okviru kojeg su mladi naučili kako da identifikuju probleme u zajednici i na
koji način da pristupe osmišljavanju ideje za doprinos njihovom rješavanju. Tako je na treningu razvijeno 6 ideja za
realizaciju šest inicijativa u šest opština i to Podgorica, Nikšić, Berane, Herceg Novi, Bar i Ulcinj.
Tokom realizacije projekta kroz različite aktivnosti informisano je više od 1000 mladih o projektu, diirektno je
uključeno 20 mladih, a uspostavljena je saradnja sa 20 različitih aktera odnosno NVO, institucija, opština itd.
Uz mentorsku podršku Phiren Amenca, mladi aktivisti su realizovali inicijative u svojim gradovima. U Podgorici i
Nikšiću su postavljene metalne konstrukcije za treniranje na otvorenom nakon što su mladi prepoznali nedostatak
prostora za sportske aktivnosti u slobodnom vremenu. Podgorici je podršku mladima pružila OŠ Božidar Vuković
Podgoričanin i Agencija za staovanje.
U Beranama je održana radionica za djecu iz romske zajednice u osnovnoj školi „Radomir Mitrović“ na temu
„očuvanje životne sredine“, nakon čega je uslijedila jednodnevna akcija čišćenja naselja Riversajd u kojem stanuju
romske i egipćanske porodice. U akciji je uzela učešće i Javno preduzeće Berane koja je svojom mehanizacijom
pomogla da akcija bude potpuno uspješna. A kao ključni rezultat inicijative mladih u Beranama je osnivanje nove
nevladine organizacije od strane aktivista koji su kroz projekat osnažili svoje kapacitete.
U Ulcinju je po porvi put održana prezentacija o romskom identitetu na kojoj su učestvovali pripadnici romske i
albanske populacije. Mladi su ovakvu aktivnost osmislili iz razloga što se pripadnici romske populacije u Ulcinju često
ne izjašnjavaju kao Romi od straha da ne budu odbačeni. Rosmak istirija, kultura i običaji su bogati, a prezentacija o
tome je doprinjela da se učesnici na radionici upoznaju sa pomenutim elementima i smanje stereotipi i predrasude
prema Romima, a s druge strane sami rosmki članovi su ohrabreni da šire dalje informacije o romskom identitetu u
cilju izbjegavanja asimilacije.
U Baru je takođe po prvi put sprovedena neka aktivnost za Rome i to upravo od strane aktivista Phiren Amenca.
Sprovedeno je mini istraživanje o potrebama zajednice, zatim uz mentorsku podršku Phiren Amenca kreiran je zahtjev prema predsjedniku opštine Bar u cilju predlaganja rješenja za unapređenje položaja romske zajednice u
Baru. Osim toga, mladi su upoznati sa koracima osnivanja nevladine organizacije u Baru.
U Herceg Novom su mladi aktivisti prepoznali značaj održavanja radionice na temu vršnjačkog nasilja pa je u saradnji
sa Omladinskim kulturnim centrom iz Herceg Novog održana radionica na kojoj su mladi naučili kome da se obrate u
slučaju vršnjačkog nasilja i na koji način mogu da se obrate Ombudsmanu. Jedan od učesnika i aktivista Phiren
Amenca iz Herveg Novog izabran je za predstavnika studenata na Fakuletu za turizam i hotelijerstvo UCG.
Panelista David Vukovic, aktivista Gradjanskog kreativnog centra, govorio je o projektu “Mladi kao temelj za
promjene”, zapocetog u u avgustu 2018. god. a koji je podrzala NVO PRIMA preko programa dodjele tehnickih
grantova koje finansira Eu preko mreze YBH4WBT. “Tada nam je kao manje razvijenoj organizaciji u tehnickom I
finansijskom smislu a iskusnoj u oblasti zagovaranja za omladinske politike na lokalnom I nacionalnom nivou , data
prilika da osnazimo svoje kapacitete, ljudske I tehnicke. Nvo Prima nam je pruzila sjajan program obuka koje su
nama kao organizaciji bile od znacaja: projektno I finansijsko upravljanje, predstavljanje organizacija u javnosti I
medijima kao i organizacije omladinskih razmjena, vodjenja I upravljanja omladinskim klubovima I centrima. Neki od
rezultata za nas su izuzetno znacajni a istakli bi smo to da je 45 mladih afirmisano da budu aktivni clanovi zajednice I
kroz pomenute obuke, osnazeno da pokrecu inicijative I ukljuce se u procese donosenja odluka na lokalnom nivou za
pitanja koja se ticu mladih. “ istakao je on.
Ovaj događaj / Okrugli sto / dio je regionalnog projekta „Omladinski fondovi za Zapadni Balkan i Tursku“ („Youth
Bank Hub for Western Balkan and Turkey – YBH4WBT“), podržanog od strane Evropske unije kroz program IPA CSF i
Ministarstva javne uprave Crne Gore. Projekat vodi Fondacija Ana i Vlade Divac iz Srbije, a Prima je partner i
implementator u Crnoj Gori.
Cilj projekta YBH4WBT projekta je unapređenje učešća mladih u procesima donošenja odluka u regionu Zapadnog
Balkana i Turskoj. Ovaj cilj će se postići tokom četvorogodišnjeg programa koji uključuje izgradnju kapaciteta
organizacija za mlade, inicijative zagovaranja i aktivnosti podizanja svijesti. YBH4WBT projekat takođe ima za cilj da
uspostavi i razvije regionalnu mrežu organizacija civilnog društva koje rade na društvenoj, ekonomskoj i političkoj
inkluziji mladih žena i muškaraca. Pored Fondacije Ana i Vlade Divac iz Srbije i NVO Prima iz Crne Gore, partneri koji
sprovode projekat su i: Partners iz Albanije; Asocijacija za obrazovanje MLADIINFO INTERNATIONAL iz Makedonije i
Fondacija volontera zajednice TOG iz Turske.