Foto:Shutterstock
Simptomi sindroma policističnih jajnika (PCOS) obično postaju vidljivi u kasnim tinejdžerskim godinama ili ranim dvadesetim. Stručnjaci upozoravaju da nerazumijevanje prirode cista i prevelik naglasak na jajnike često dovode do kasnih dijagnoza.
Zbog toga su istraživači sa Univerziteta Monash u Australiji u časopisu The Lancet predložili promjenu naziva u poliendokrini metabolički ovarijalni sindrom (PMOS), kako bi se preciznije opisao njegov širi uticaj na tijelo. Dok se čeka odluka, zablude o ovom čestom stanju i dalje su prisutne, a mnogi rani simptomi se zanemaruju.
O trenutnom dijagnostičkom procesu i suptilnim ranim znakovima na koje treba obratiti pažnju govorila je dr. Lusi Huper, suosnivačica klinike Coyne Medical, piše Independent.
Ljekari pri dijagnostici sindroma policističnih jajnika prate tri glavna obilježja: neredovne menstruacije, povišene nivoe androgena i policistične jajnike, objašnjava dr. Huper. “Kod PCOS-a tražimo znakove povišenih nivoa androgenih hormona, poput testosterona”, kaže ona.
“Kao drugo, tražimo pokazatelje da jajnici ne funkcionišu uobičajeno, što se kod žena najčešće ispoljava neredovnim menstruacijama ili izostankom redovne ovulacije. Treća stvar koju provjeravamo su policistični jajnici, što je vidljivo na ultrazvučnom pregledu. To stanje izgleda kao da na jajnicima imate mnogo sitnih folikula ispunjenih tečnošću, koji podsjećaju na nisku bisera.”
Prema smjernicama NHS-a, dijagnoza PCOS-a može se postaviti ako su prisutna najmanje dva od ova tri obilježja. Evo šest uobičajenih ranih simptoma PCOS-a na koje treba obratiti pažnju, a koji se često zanemaruju.
Neredovne menstruacije
Jedan od najčešćih ranih simptoma su neredovne menstruacije.
“Jednu do dvije godine nakon prve menstruacije sasvim je uobičajeno da ciklusi budu neredovni, ali nakon toga bi trebalo da se ustale”, objašnjava dr. Huper.
“Ako je ciklus redovno kraći od 21 dan ili duži od 45 dana, računajući od prvog dana jedne do prvog dana sledeće menstruacije, to je nešto što vrijedi istražiti. Nije neuobičajeno da jedan mjesec ciklus bude vrlo kratak ili vrlo dug, posebno ako ste bolesni ili pod stresom, ali ako je to postalo pravilo, onda to treba provjeriti.”
Akne
Akne su takođe čest znak.
“Povišeni nivoi testosterona mogu kod žena izazvati simptome, a jedan od najčešćih su akne i problemi sa kožom”, kaže dr. Huper.
“To se ponekad odbacuje kao normalna pojava, posebno kod tinejdžera, ali u pozadini može biti hormonski problem.”
Ljekarka ističe da se mnoge mlade žene ne testiraju na hormonske poremećaje dok akne ne postanu zaista teške, ali preporučuje da se to uradi što ranije.
“Umjesto da isprobavate različite antibiotike ili kreme, idealno je što prije saznati da li postoje hormonske nepravilnosti kako biste brže dobili odgovarajuću terapiju.”
“Ako je uzrok biološki i dio PCOS-a, terapija poput oralne kontraceptivne pilule može biti veoma korisna za probleme sa kožom.”
Pojačana maljavost
Pojačana maljavost, poznata kao hirzutizam, još je jedan simptom. Obično se javlja na licu, grudima, leđima ili zadnjici. “Prekomjerna maljavost takođe može biti znak da postoji problem sa nivoima hormona”, kaže dr. Huper. “Ponekad je izraženija kod određenih etničkih grupa.”
Promjene raspoloženja
Promjene raspoloženja često se pripisuju normalnom odrastanju u tinejdžerskom periodu, ali istraživanja pokazuju da hormonski disbalansi povezani sa PCOS-om mogu značajno uticati na emocionalno stanje.
“Poslednjih nekoliko godina sprovedena su vrlo zanimljiva istraživanja o depresiji i promjenama raspoloženja. Neki istraživači smatraju da bi to zapravo mogle biti rane manifestacije PCOS-a”, navodi dr. Huper.
“Zato, ako doživljavate promene raspoloženja, posebno one koje se mijenjaju u zavisnosti od ciklusa i menstruacije, to treba uzeti u obzir kao deo celokupne kliničke slike.”
Tjelesna težina
Problemi sa tjelesnom težinom česti su kod osoba sa PCOS-om, uključujući višak kilograma, brzo gojenje i poteškoće sa mršavljenjem, navodi udruženje Verity.
“Postoji snažna veza između sindroma policističnih jajnika i prekomjerne tjelesne težine”, potvrđuje dr Huper, ali naglašava da mogu biti pogođene i osobe bez viška kilograma.
“Postoji zabluda da PCOS pogađa samo osobe sa viškom kilograma, ali zapravo su pogođene i mnoge žene sa normalnom tjelesnom težinom”, kaže ona.
Tamne mrlje na koži
Na kraju, tu su i potamnjele mrlje na koži. “Postoji veza između PCOS-a i insulinske rezistencije”, objašnjava dr. Huper.
“Jedan rani znak insulinske rezistencije je acanthosis nigricans, stanje u kojem koža potamni i mijenja teksturu u naborima, poput pazuha. To je nešto što se lako može previdjeti ili se ne poveže sa drugim simptomima koje osoba ima.”
Izvor:DAN
