Foto:Pixabay
Završilo je dugo toplo ljeto i danas je na sjevernoj Zemljinoj polulopti počela jesen u 2.05 časova po srednjoevropskom ljetnjem vremenu.
U tom trenutku Sunce na nebeskoj sferi prelazi nebeski ekvator krećući se sa sjevera prema jugu. Na dan ravnodnevice Sunce izlazi tačno na istoku, a zalazi tačno na zapadu. Dan i noć tada na cijeloj planeti traju približno jednako – oko 12 sati.
Svake godine u septembru ponavlja se isto pitanje – kada tačno počinje jesen, šta zapravo predstavlja ravnodnevnica i zbog čega se početak jeseni vezuje za 23. septembar, dok se za druga godišnja doba obično navodi 21. dan u mjesecu?
Dok astronomi početak jeseni određuju veoma precizno, na osnovu položaja Sunca, meteorolozi koriste jednostavniji sistem koji im omogućava lakše vođenje i poređenje statističkih i klimatskih podataka, piše Punkufer.hr.
Zbog toga meteorološka jesen počinje 1. septembra i traje do 30. novembra. Ovakva podjela zasniva se na punim kalendarskim mjesecima – septembru, oktobru i novembru – što meteorolozima olakšava praćenje i upoređivanje klimatskih podataka.
Astronomska jesen, međutim, počinje 22. ili 23. septembra, a završava se 21. ili 22. decembra. Njen početak određuje precizan astronomski trenutak jesenje ravnodnevice, odnosno trenutak kada Sunce na nebeskoj sferi prelazi nebeski ekvator.
Ove godine astronomska jesen na severnoj Zemljinoj polulopti počinje u srijedu, 23. septembra, u 2.05 časova po srednjoevropskom ljetnjem vremenu.
Šta je ravnodnevnica ili ekvinocij?
Naziv ekvinocij potiče od latinskih riječi aequus, što znači jednak, i nox, što znači noć, dok je naša riječ ravnodnevnica nastala kao prevod ovog pojma.
Zemljina osa rotacije nagnuta je za približno 23,5 stepeni u odnosu na ravan njene putanje oko Sunca. Upravo zbog tog nagiba tokom godine sjeverna ili južna polulopta dobijaju više Sunčeve svjetlosti.
Dva puta godišnje, međutim – u proljeće i jesen – Zemlja se na svojoj putanji nalazi u položaju u kojem njena osa nije nagnuta ni prema Suncu ni od njega. Sunčevi zraci tada padaju pod pravim uglom na Zemljin ekvator, pa obje polulopte dobijaju jednaku količinu svetlosti.
Iako naziv ravnodnevnica navodi na zaključak da dan i noć tog dana traju tačno po 12 sati, to zapravo nije sasvim tako. Zbog atmosferske refrakcije, odnosno prelamanja svjetlosti u Zemljinoj atmosferi, kao i načina na koji se definiše izlazak Sunca, dan na datum ekvinocija traje nekoliko minuta duže od noći.
Izvor:CDM
