Foto:Vlada CG
U Izvještaju EU o ljudskim pravima ističe se da je zakonodavni i institucionalni okvir za zaštitu ljudskih prava u Crnoj Gori uglavnom i dalje bio uspostavljen, ali da je potrebno uložiti više napora kako bi se ovaj okvir u potpunosti sprovodio i kako bi se obezbijedili pristup pravdi i ostvarivanje prava u upravnim i sudskim postupcima, posebno kada je riječ o licima u ranjivim situacijama, piše RTCG.
Kako se ističe u dokumentu, u decembru 2025. godine, parlament je usvojio novi zakon o zabrani diskriminacije, u skladu sa pravnom tekovinom EU i evropskim standardima. Najranjivije grupe u društvu (uključujući Rome i Egipćane, osobe sa invaliditetom i LGBTI osobe) i dalje su bile izložene diskriminaciji, govoru mržnje i zločinima iz mržnje, upozoreno je.
“Crna Gora mora efikasno da sprovede sve preporuke Evropskog komiteta za sprečavanje mučenja i nečovječnog ili ponižavajućeg postupanja, Evropske komisije protiv rasizma i netolerancije i Grupe eksperata za djelovanje protiv nasilja nad ženama i nasilja u porodici”, ističe se u izvještaju objavljenom na sajtu Evropske službe za spoljne poslove (EEAS).
Na čelu EEAS je visoka predstavnica EU za spoljnu politiku i bezbjednost Kaja Kalas.
Tvrde da je funkcionisanje demokratskih institucija bilo je uglavnom stabilno. Međutim, ono je bilo suočeno sa ponavljajućim izazovima usljed polarizovane političke situacije i, posljedično, institucije su ostale podložne političkim krizama i blokadama, istaknuto je.
Vladajuća većina, sastavljena od raznolike koalicije stranaka, bila je relativno stabilna uprkos povremenim političkim tenzijama, ocijenjeno je.
“U julu je parlament usvojio izmjene zakonodavnog okvira za izbore, djelimično rješavajući dugogodišnje preporuke Kancelarije za demokratske institucije i ljudska prava (OSCE/ODIHR), uključujući nadzor finansiranja kampanja i medija, poboljšanje integriteta izborne administracije, povećanje rodne kvote na izbornim listama i uvođenje jedinstvenog dana za održavanje lokalnih izbora”, navedeno je uz opasku da ni izbori u Kotoru i u Šavniku nijesu završeni.
Crna Gora je, kažu, zadržala fokus na agendi integracije u EU, iako je proces zakonodavnog usklađivanja sa EU u određenim pregovaračkim poglavljima usporen početkom 2025. godine, zbog unutrašnjih političkih izazova.
Parlament je radio redovno, uglavnom uz konsenzus o ključnim reformama povezanim sa EU, dok su, dodaje se, potrebni dalji napori kako bi se obezbijedila istinska i sadržajna saradnja između Vlade i organizacija civilnog društva.
Nakon ispunjavanja privremenih mjerila, djelovanje EU u Crnoj Gori nastavilo je da se fokusira na ključne oblasti opisane u završnim mjerilima u oblasti osnovnih prava, u okviru poglavlja 23 pristupnih pregovora.
“Ona su se odnosila na usklađivanje sa pravnom tekovinom EU i međunarodnim standardima u cilju jačanja efikasne primjene ljudskih prava, procesnih garancija, zaštite manjina i kulturnih prava, zaštite od diskriminacije, uključujući rasizam i ksenofobiju, kao i rodnu ravnopravnost. EU je nastavila da pažljivo prati stanje ljudskih prava u Crnoj Gori u okviru pristupnih pregovora EU, u okviru poglavlja 23 – pravosuđe i osnovna prava. Postojao je redovan politički dijalog na političkom nivou, projekti koje finansira EU, kao i angažovanje sa međunarodnim organizacijama i civilnim društvom. Crna Gora je učestvovala u Procesu stabilizacije i pridruživanja i nastavila je da u velikoj mjeri sprovodi svoje obaveze iz ovog sporazuma”, podvučeno je u tekstu.
U oblasti borbe protiv korupcije i privrednog kriminala, završene su tri sektorske procjene rizika, i to procjena rizika od pranja novca povezanih sa korupcijom na visokom nivou, procjena rizika od pranja novca povezanih sa korišćenjem gotovine i neformalnom ekonomijom i procjena rizika od finansiranja terorizma koja uključuje neprofitne organizacije i institucije za platni promet, objašnjeno je.
“Usvojene su izmjene Zakona o besplatnoj pravnoj pomoći, čime je značajno poboljšan pristup pravdi za najranjivije kategorije žrtava krivičnih djela. Značajan korak preduzet je ka uspostavljanju sveobuhvatnog sistema zaštite prava žrtava kroz izradu prve Nacionalne strategije o pravima žrtava u Crnoj Gori, koja je usvojena 25. decembra 2025. godine. U kontekstu zaštite žrtava, takođe su izrađene Smjernice za izricanje kazni u slučajevima seksualnog i rodno zasnovanog nasilja. Crna Gora je nastavila da ispunjava svoje međunarodne obaveze u oblasti ljudskih prava i blisko sarađivala sa EU u multilateralnim forumima za ljudska prava”, piše u izvještaju.
Zaključeno je ocjenom da Crna Gora još nije ratifikovala Protokol iz 2014. godine uz Konvenciju Međunarodne organizacije rada (MOR) iz 1930. godine o prinudnom radu, te da treba da unaprijedi svoje mehanizme za izvještavanje mehanizama UN-a za ljudska prava i praćenje sprovođenja njihovih preporuka.
Izvor:RTCG
