Foto:Pixabay
Ukupan javni dug Crne Gore na kraju septembra iznosio je 5,04 milijardi EUR, odnosno 58,7 odsto bruto domaćeg proizvoda (BDP), pokazuju podaci Ministarstva finansija.
“Uzimajući u obzir depozite Ministarstva finansija, uključujući i 38,48 hiljada unci zlata, neto javni dug Crne Gore, na kraju septembra iznosio je 4,48 milijardi EUR odnosno 52,2 odsto BDP-a”, navodi se u kvartalnom Izvještaju o državnom i javnom dugu na kraju septembra.
Ukupan državni dug na kraju septembra iznosio je 5,02 milijarde EUR ili 58,4 odsto BDP-a. Uzimajući u obzir depozite, ukupan neto državni dug na kraju septembra iznosio je 4,46 milijardi EUR ili 51,9 odsto BDP-a.
“Depoziti na kraju septembra iznosili su 561 milion EUR, uključujući 38,45 hiljada unci zlata, čija je vrijednost na kraju septembra iznosila 141,5 miliona EUR, ili 6,5 odsto BDP-a”, rekli su iz Ministarstva.
Ukupan spoljni dug Crne Gore, na kraju trećeg kvartala, iznosio je 4,78 milijardi EUR odnosno 55,7 odsto BDP-a, što je 22,8 miliona EUR više u odnosu na 30. jun.
“Povučena sredstva iz ranije zaključenih kreditnih aranžmana za različite infrastrukturne i razvojne projekte u toku trećeg kvartala iznosila su 70,85 miliona EUR, dok je otplata spoljnog duga iznosila 48,1 milion EUR što je dovelo do povećanja spoljnjog duga u trećem kvartalu”, navodi se u izvještaju.
U strukturi spoljnog duga najveće učešće imaju obveznice emitovane na stranom tržištu u prethodnom periodu.
“Ukupan unutrašnji dug Crne Gore, na kraju septembra, iznosio je 238 miliona EUR, odnosno 2,8 odsto BDP-a, što je 120 hiljada EUR više u odnosu na 30. jun”, rekli su iz Ministarstva.
Tokom trećeg kvartala povučeno je 13,85 miliona EUR iz kreditnog aranžmana sa Crnogorskom komercijalnom bankom za finansiranje nabavke vojnih logističkih vozila, dok je otplata unutrašnjeg duga u toku trećeg kvartala iznosila 7,5 miliona EUR. Potrebno je istaći da je tokom izvještajnog perioda došlo do povećanja duga preduzeća 590 hiljada EUR, dok su se obaveze po osnovu obeštećenja smanjile 6,8 miliona EUR.
U toku trećeg kvartala povučena su sredstva iz ranije zaključenog kredita sa CKB bankom za nabavku vojnih logističkih vozila, u ukupnom iznosu od 13,9 miliona EUR.
“Ukupno zaduženje tokom trećeg kvartala iznosilo je 84,75 miliona EUR, što se u cjelosti odnosi na povlačenja iz ranije zaključenih kreditnih aranžmana za realizaciju infrastrukturnih i razvojnih projekata”, dodaje se u izvještaju.
Navedeni iznos se odnosi na povlačenja iz kredita zaključenih sa Međunarodnom bankom za obnovu i razvoj (IBRD) za realizaciju projekta podrške integrisanom razvojnom programu za koridore rijeka Save i Drine i projekat Reforma u oblasti upravljanja otpadom, u ukupnom iznosu od 500 hiljada EUR, povlačenje iz kredita sa Evropskom investicionom bankom (EIB) za projekat Rekonstrukcija magistralnih puteva tranša B i projekat Otpadne vode E, u ukupnom iznosu od deset miliona EUR, povlačenje iz kredita sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj (EBRD) za dionicu autoputa Mateševo – Andrijevica, u ukupnom iznosu od 41,53 milion EUR.
Zatim, povlačenje iz kredita sa Njemačkom razvojnom bankom (KfW) za projekat Vodosnabdijevanje i odvođenje otpadnih voda na Jadranskoj obali, faza V i projekat Energetska efikasnost u javnim zgradama III, u ukupnom iznosu od 2,25 miliona EUR, povlačenje iz kredita sa Hapoalim bankom koji se odnosi na projekat nabavke minobacača, u ukupnom iznosu od 16,57 miliona EUR, povlačenja iz kredita sa CKB bankom za nabavku vojnih logističkih vozila, u ukupnom iznosu od 13,9 miliona EUR.
Tokom trećeg kvartala zaključeni su kreditni aranžmani za projekat implementacije inteligentnih transportnih sistema (ITS) na putnoj mreži sa EBRD u iznosu od 30 miliona EUR, sindicirani komercijalni kreditni aranžman za obezbjeđenje fiskalne rezerve za narednu godinu u iznosu od 400 miliona EUR. Iz kreditnih aranžmana zaključenih u trećem kvartalu nije bilo povlačenja tokom izvještajnog perioda.
“Prema podacima dostavljenim od jedinica lokalne samouprave, dug lokalne samouprave na kraju septembra iznosio je 24,59 miliona EUR ili 0,3 odsto BDP-a”, navodi se u saopštenju.
U strukturi državnog duga u pogledu učešća spoljnog i unutrašnjeg duga, spoljni dug na kraju septembra dominira sa učešćem od 95,3 odsto, dok se 4,7 odsto državnog duga odnosi na unutrašnji dug. U odnosu na drugi kvartal ovaj parametar je na približno istom nivou.
Na kraju septembra svega 0,26 odsto državnog duga je izraženo u neeurskoj valuti, od čega u USD 0,23 odsto, a u SDR-u 0,03 odsto, dok je 99,75 odsto državnog duga izraženo u eurima. Povoljna valutna struktura državnog duga rezultat je realizovanih aranžmana unakrsnog valutnog svopa za kreditni aranžman sa kineskom Exim bankom za izgradnju dionice autoputa Bar-Boljare, kao i za dolarsku obveznicu emitovanu 2024. godine.
U ukupnom državnom dugu preovladava zaduženje sa fiksnom kamatnom stopom sa učešćem od 78,6 odsto i sa toga aspekta portfolio duga je stabilan. Zaduženja sa varijabilnom kamatnom stopom uglavnom su vezana za EURIBOR i čine 21,4 odsto državnog duga. Kamatna struktura je približno ista u odnosu na prethodni kvartal.
“U toku trećeg kvartala izvršena je otplata državnog duga po osnovu glavnice rezidentima i nerezidentima, u ukupnom iznosu od 55,6 miliona EUR. Od navedenog, otplata glavnice rezidentima iznosila je 7,5 miliona EUR, dok je otplata glavnice nerezidentima iznosila 48,1 miliona EUR”, pokazao je izvještaj.
Otplata kamata, rezidentima i nerezidentima, iznosila je 29,34 miliona EUR. Od pomenutog iznosa, izvršena je otplata kamate rezidentima u iznosu od 970 hiljada EUR, koja se u najvećem dijelu odnosi na otplatu kamate za kredite kod domaćih banaka, dok je otplata kamate nerezidentima iznosila 28,37 miliona EUR i u najvećem dijelu se odnosi na obaveze po osnovu kamata za projektne zajmove i komercijalna zaduženja.
Stanje duga na kraju septembra po osnovu državnih garancija izdatih domaćim i ino kreditorima iznosi 109,56 miliona EUR, što predstavlja 1,3 odsto BDP-a. Stanje duga po osnovu garancija izdatih domaćim kreditorima na kraju trećeg kvartala iznosilo je 9,65 miliona EUR ili 0,1 odsto BDP-a, dok stanje duga po osnovu garancija izdatih stranim kreditorima iznosilo 99,92 miliona EUR ili 1,2 odsto BDP-a.
“U trećem kvartalu zaključena je jedna državna garancija za kreditni aranžman između Crnogorskog elektroprenosnog sistema (CGES) i Francuske razvojene agencije (AFD), u iznosu od 25 miliona EUR, za potrebe realizacije projekta rekonstrukcije i proširenja TS 220/110 kV Perućica i nabavka autotransformatora 400/220 kV Pljevlja 2”, navodi se u izvještaju.
Agencija za kreditni rejting Moody's u septembru je, kako se dodaje, unaprijedila kreditni rejting Crne Gore sa Ba3 na Ba2, uz zadržavanje pozitivnog izgleda za poboljšanje. Agencija za kreditni rejting Standard & Poor’s (S&P) u februaru je unaprijedila izglede Crne Gore sa stabilnih na pozitivne i potvrdila kreditni rejting na nivou ‘B+/B’.
Izvor:RTCG
