Crna Gora želi snažnije prisustvo evropskog uticaja i vrijednosti, od kojih bi korist imali građani i naše i drugih zemalja, poručio je potpredsjednik Vlade Filip Ivanović u intervjuu za bugarsku bTV.
On je ponovio da bi Crna Gora mogla postati punopravna članica Evropske unije 2028. godine. Podsjetio je da pregovori traju već 14 godina, ali da je proces u posljednje tri i po godine značajno ubrzan.
“Zatvoreno je skoro 60 odsto pregovaračkih poglavlja, a očekuje se da preostala budu zatvorena do kraja 2026. godine. Plan je da se tokom 2027. potpiše ugovor o pristupanju, nakon čega bi uslijedila ratifikacija u svim državama članicama. To bi otvorilo mogućnost da Crna Gora postane članica EU 2028. godine”, istakao je Ivanović.
Ivanović ocjenjuje da je cilj ambiciozan, ali realan, pod uslovom da Crna Gora, Evropska komisija i države članice nastave da rade istim tempom.
Prema Ivanovićevim riječima, ključne reforme su već usvojene i provjerene.
“Posebno je važan napredak u oblastima: vladavine prava; borbe protiv organizovanog kriminala; borbe protiv korupcije. Crna Gora je 2024. dobila pozitivan izvještaj o ispunjavanju privremenih mjerila u tim oblastima. Ipak, ostaje još posla koji bi, prema procjeni potpredsjednika Vlade, trebalo završiti uskoro, nakon čega bi Evropska komisija provjerila ostvareni napredak”, kazao je Ivanović.
Poseban izazov predstavlja poglavlje 27, koje se odnosi na zaštitu životne sredine.
Ivanović smatra da je ono zahtjevno, ali očekuje da će biti uspješno zatvoreno uz tehničku pomoć Evropske komisije i država članica.
“Potrebne su i određene ustavne promjene za koje je u Skupštini potrebna dvotrećinska većina”, napomenuo je on.
Ivanović ističe da više od 75 odsto građana Crne Gore podržava članstvo u EU i da postoji širok politički i društveni konsenzus o evropskom putu zemlje.
Bugarska kao važan saveznik
Za zatvaranje pregovaračkih poglavlja potrebna je podrška država članica EU. Nakon završetka pregovora, ugovor o pristupanju moraće da ratifikuje svih 27 članica. Crna Gora je već pokrenula određene aktivnosti prema svim državama članicama kako bi taj proces protekao što brže.
Ivanović posebno ističe Bugarsku, koju opisuje kao prijateljsku i savezničku državu koja od početka snažno podržava proširenje EU i pristupne pregovore Crne Gore. Očekuje da će Bugarska brzo i bez većih poteškoća ratifikovati ugovor o pristupanju.
Prema njegovim riječima, Crna Gora računa na podršku Bugarske ne samo unutar institucija EU već i u razgovorima s predstavnicima drugih država članica.
Ivanović podsjeća da je evropska perspektiva zemalja Zapadnog Balkana potvrđena još na samitu u Solunu 2003. godine. Hrvatska je posljednja država koja je pristupila EU, i to 2013. godine.
Prema njegovoj ocjeni, nakon toga je došlo do zastoja u politici proširenja. U posljednje četiri i po godine, međutim, promijenio se pristup proširenju. I dalje je najvažnije ispunjavanje uslova i kriterijuma, ali je proces dobio i izraženu geopolitičku dimenziju. EU sve više prepoznaje da proširenje doprinosi kolektivnoj bezbjednosti i jača njen položaj u Evropi i svijetu. Crna Gora i druge zemlje Zapadnog Balkana nalaze se na geostrateški važnom prostoru između Evrope i Mediterana.
Ivanović smatra da bi uspješno pristupanje Crne Gore, a potencijalno i drugih država regiona, ojačalo EU, povećalo njenu bezbjednost i učinilo je uvjerljivijom i privlačnijom političkom zajednicom.
Ruski rat protiv Ukrajine i bezbjednost Zapadnog Balkana
Ivanović je za bugarsku televiziju govorio i o uticaju ruskog rata protiv Ukrajine na bezbjednost Zapadnog Balkana. Ističe da nijedan sukob u savremenom svijetu nije potpuno udaljen od drugih država.
Ratovi posljednjih godina, uključujući rat Rusije protiv Ukrajine, utiču na čitav evropski kontinent, kao i na zemlje koje žele da pristupe EU. Zbog toga smatra da je potrebno ubrzati evropsku integraciju Crne Gore i ostalih država kandidata.
U međunarodnim odnosima, kako navodi, ne postoji vakuum koji bi ostao nepopunjen.
Ivanović zaključuje da bi ubrzanje proširenja potvrdilo kredibilitet Evropske unije, ojačalo njen geopolitički značaj i bezbjednost i pokazalo da je članstvo u EU i dalje privlačan cilj za evropske države.
