Studija otkrila vezu između šećera u ranom djetinjstvu i anksioznosti kasnije u životu

Novo istraživanje pokazuje da osobe koje su tokom prvih 1.000 dana života bile izložene manjoj količini šećera imaju manji rizik od razvoja anksioznosti decenijama kasnije.

Naučnici ističu da ovo otkriće naglašava važnost ishrane u ranom djetinjstvu za razvoj mozga, ali i napominju da studija ne dokazuje direktnu uzročno-posledičnu vezu između šećera i problema sa mentalnim zdravljem.

Tim naučnika istražio je dugoročne efekte konzumacije šećera analizom podataka iz perioda nakon Drugog svjetskog rata u Britaniji, kada je još bila na snazi racionalizacija potrošnje šećera, prenosi Index.hr.

„Ova studija je uvjerljiva jer proučava stvarni istorijski događaj“, izjavila je za “Newsweek” dr Ritu Goel, psihijatrica specijalizovana za djecu, adolescente i odrasle i osnivačica platforme “MindClaire”.

Kako je navela, “rezultati zaslužuju ozbiljnu pažnju: manji unos šećera u ranom uzrastu povezan je sa manjim rizikom od anksioznosti decenijama kasnije, uz mjerljive razlike u strukturi mozga”.

Ipak, upozorava da nalazi ne potvrđuju direktnu uzročnost.

„To nije dokaz da šećer izaziva anksioznost. Racionalizacija je promijenila mnogo više od samog unosa šećera, promijenila se i cjelokupna ishrana porodica. Ljudi rođeni u razmaku od nekoliko godina odrastali su u različitim društvenim i ekonomskim uslovima, pa je te faktore teško potpuno razdvojiti“, objasnila je.

Novu studiju, objavljenu u časopisu Translational Psychiatry, vodili su istraživači sa Univerziteta u Sariju u Engleskoj. U njoj je ispitivano kako izloženost šećeru tokom trudnoće i prve dvije godine života utiče na mentalno zdravlje, prehrambene navike, razvoj mozga i kognitivno zdravlje u odraslom dobu.

Naučnici su analizirali podatke više od 45.000 učesnika iz baze UK Biobank, rođenih između 1951. i 1956. godine. Učesnici su podijeljeni u grupe u zavisnosti od toga da li su bili izloženi ograničavanju unosa šećera tokom trudnoće i do šest, 12, 18 ili 24 mjeseca nakon rođenja ili samo tokom trudnoće.

Analiza je obuhvatila i kontrolnu grupu vršnjaka rođenih nakon ukidanja ograničenja, kao i grupu rođenu u Irskoj.

Rezultati su pokazali da je rizik od razvoja anksioznosti u odraslom dobu bio najniži kod onih koji su imali najmanju izloženost šećeru tokom trudnoće i prve dvije godine života. Žene koje nisu bile obuhvaćene ograničavanjem unosa šećera ili su mu bile izložene samo kratko imale su znatno veće izglede za razvoj anksioznosti kasnije u životu.

Istraživači su uočili i povezanost između rane izloženosti šećeru i depresije, ali je ta veza postala manje izražena nakon dodatnih statističkih prilagođavanja.

Razlike u razvoju mozga

Naučnici su pronašli i dokaze koji ukazuju na to da rana izloženost šećeru može imati trajne efekte na mozak. Analiza snimaka mozga otkrila je značajne razlike među grupama. Od 139 regija mozga u kojima je mjeren volumen sive mase, njih 80 pokazalo je značajne razlike.

Daljom analizom utvrđene su specifične razlike u 11 od tih 80 regija pri poređenju grupa sa najstrožim ograničenjima i onih koje nikada nisu bile izložene ograničavanju unosa šećera, a među njima su i područja unutar malog mozga (cerebeluma).

Studija ukazuje i na to da izloženost šećeru u djetinjstvu može oblikovati prehrambene navike u odraslom dobu.

Osobe koje su najduže bile bez šećera, od trudnoće do 24. meseca života, kasnije su pokazivale manju sklonost ka slatkoj hrani. Istraživači su uočili šire razlike u sklonosti ka slatkom između onih koji su prošli kroz racionalizaciju i onih koji nisu, što potvrđuje da rana izloženost šećeru može uticati na prehrambene navike dugo nakon djetinjstva.

Glavna autorka studije dr Hana Navratilova sa IPB Univerziteta u Indoneziji, koja je istraživanje sprovela na Univerzitetu u Sariju, istakla je da su prethodne studije već povezale ranu izloženost šećeru sa hroničnim bolestima poput dijabetesa.

„Budući da smo u ranijem radu uočili povezanost između sklonosti ka slatkoj hrani i problema sa mentalnim zdravljem, posebno nas je zanimalo može li konzumacija šećera u ranom uzrastu doprinijeti pojavi poremećaja poput depresije i anksioznosti kasnije u životu“, navela je Navratilova u saopštenju.

Dr Goel je dodala da ovi nalazi potvrđuju važnost ishrane tokom trudnoće i ranog djetinjstva.

„Ovo dodatno potkrepljuje ono što već vidimo u kliničkoj praksi: prvih 1.000 dana ključno je za razvoj mozga, a ishrana u tome ima važnu ulogu. Poruka roditeljima nije da osjećaju krivicu zbog povremenih slatkiša, već da imaju praktičan razlog da smanje dodati šećer tokom trudnoće i prvih godina djetetovog života“, rekla je ona.

Manja sklonost ka slatkišima kod osoba koje su u najranijem uzrastu duže bile bez šećera, prema njenim riječima, „takođe ukazuje na to da rana izloženost oblikuje doživotne navike“.