Predsjednik Crne Gore Jakov Milatović obratio se danas na plenarnoj sjednici
Evropskog parlamenta u Strazburu, poručivši da je Crna Gora na pragu ostvarenja
jednog od najvažnijih ciljeva u svojoj savremenoj istoriji – članstva u Evropskoj uniji do
2028. godine.
U obraćanju poslanicama i poslanicima Evropskog parlamenta, predsjednik Milatović je
istakao da Crna Gora, dvadeset godina nakon obnove nezavisnosti, stoji na vratima
Evropske unije kao zemlja koja je ostala vjerna evropskoj ideji mira, slobode i
solidarnosti, ali i uvjerenju da se zajednička budućnost Evrope mora graditi na
povjerenju, poštovanju i dostojanstvu svakog pojedinca.
„Crna Gora je 2006. godine obnovila svoju nezavisnost mirno i demokratski. Tada smo
istovremeno odredili i pravac budućnosti naše zemlje. Odlučili smo da gradimo
evropsku, demokratsku, građansku i otvorenu Crnu Goru, državu zasnovanu na
vladavini prava, snažnim institucijama i društvu u kojem različite vjere, nacije i kulture
žive zajedno.“
Predsjednik je naglasio da evropski put Crne Gore nikada nije bio samo spoljnopolitički
cilj, već društveni sporazum, nacionalni konsenzus i vrijednosni temelj koji je zemlju
vodio kroz promjene i usmjeravao njenu viziju budućnosti. Podsjetio je da taj izbor traje
dvije decenije i da su ga nastavljale različite vlade, različite parlamentarne većine i
različite generacije građana.
Govoreći o dosadašnjem toku pristupnih pregovora, Milatović je ocijenio da evropski put
Crne Gore nije bio pravolinijski, da je bilo zastoja, propuštenih prilika i perioda u kojima
su reforme trajale duže nego što su građani i evropski partneri očekivali. Ipak, evropska
ideja je u Crnoj Gori sačuvala snagu jer su je građani prepoznali kao put ka boljoj
budućnosti.
On je naglasio da reforme koje Crna Gora sprovodi nijesu apstraktna politička obaveza,
već proces koji utiče na svakodnevni život građana: na sudove koji treba da rade
efikasno i pravično, institucije koje moraju služiti javnom interesu, ekonomiju koja treba
da obezbijedi dostojanstven i prosperitetan život, kao i mlade ljude koji svoju budućnost
treba da grade u sopstvenoj zemlji.
„Članstvo u Evropskoj uniji za Crnu Goru ima dubok unutrašnji značaj. Ono predstavlja
vrhunac nacionalnog napora i početak nove odgovornosti.“
Milatović je podsjetio da je 2012. godine, kao student master studija na Univerzitetu u
Oksfordu, pratio istorijski iskorak Crne Gore otvaranjem pristupnih pregovora sa
Evropskom unijom, ističući da je gotovo petnaest godina kasnije pred Crnom Gorom
jasan zadatak da završi taj put i obezbijedi članstvo u Evropskoj uniji do 2028. godine.
U drugom dijelu obraćanja, predsjednik je ukazao na promijenjeni evropski i globalni
kontekst. Naglasio je da je od posljednjeg proširenja Evropske unije 2013. godine prošlo
mnogo vremena, a još više od Samita u Solunu 2003. godine, kada je potvrđena
evropska perspektiva Zapadnog Balkana. U međuvremenu su se promijenili i Evropa i
svijet, rat se vratio na evropski kontinent, a bezbjednosni i geopolitički izazovi postali su
svakodnevica.
„U takvom svijetu, proširenje dobija novu ulogu: ne ulogu politike, već ulogu imperativa.“
Predsjednik je ocijenio da proširenje Evropske unije danas predstavlja ulaganje u
stabilnost i bezbjednost evropskog kontinenta, odgovor onima koji žele Evropu učiniti
ranjivijom, podijeljenijom i nesigurnijom, kao i dokaz političke snage Evropske unije i
njene sposobnosti da oblikuje budućnost kontinenta.
Podsjećajući na ranije talase proširenja, Milatović je naveo da je prijem zemalja juga
Evrope osamdesetih godina bio ulaganje u stabilnost, demokratiju i prosperitet, dok je
proširenje nakon pada Berlinskog zida značilo ponovno ujedinjenje Evrope,
prevazilaženje podjela Hladnog rata i širenje prostora mira, slobode i mogućnosti.
U tom kontekstu, predsjednik je poručio da pitanje pristupanja Crne Gore nije važno
samo za našu državu, već i za kredibilitet Evropske unije i njenu sposobnost da ispuni
obećanja data Zapadnom Balkanu.
„Među tim principima jedan se posebno izdvaja: napredak se mora mjeriti rezultatima, a
rezultati se moraju priznati. Danas je Crna Gora spremna da bude dokaz tog principa.“
Predsjednik je podsjetio da je Crna Gora otvorila sva 33 pregovaračka poglavlja i
privremeno zatvorila 16, gotovo polovinu, kao i da je Savjet Evropske unije započeo rad
na nacrtu ugovora o pristupanju sa Crnom Gorom.
„To je institucionalni signal da je naša evropska završnica postala konkretan politički i
pravni proces.“
Milatović je ukazao i na činjenicu da je Crna Gora već strateški usklađena sa Evropskom
unijom na više nivoa. Podsjetio je da Crna Gora koristi euro kao zvaničnu valutu, da je
od 2017. godine pouzdana članica NATO saveza, kao i da je godinama u potpunosti
usklađena sa Zajedničkom vanjskom i bezbjednosnom politikom Evropske unije.
Posebno je istakao da je od početka ruske agresije na Ukrajinu ta usklađenost dobila
dodatni značaj kao potvrda dubine strateškog partnerstva Crne Gore i Evropske unije.
„Crna Gora je pokazala da zna gdje pripada. Pokazala je da razumije odgovornosti koje
evropska budućnost podrazumijeva. Dokazala je svoju stratešku pouzdanost,
institucionalnu ozbiljnost i podršku građana članstvu u Evropskoj uniji.“
Govoreći o unutrašnjim demokratskim procesima, predsjednik je naglasio da je
demokratska zrelost crnogorskog društva posebno potvrđena mirnom smjenom vlasti
2020. godine, dok su predsjednički i parlamentarni izbori 2023. godine dali novi zamah
evropskom putu Crne Gore. Institucije su u godinama koje su uslijedile pokazale da
Crna Gora ima političku volju i administrativni kapacitet da zaključi pregovore i preuzme
obaveze države članice.
Istovremeno, predsjednik je naglasio da Crna Gora u završnu fazu pregovora ulazi
svjesna obaveza koje su pred njom.
„Pred nama je još posla. Mi to znamo. Jačanje vladavine prava, nezavisnih institucija i
efikasne javne uprave, uz istovremeni fokus na ekonomsku konvergenciju sa
Evropskom unijom, ostaju naši ključni zadaci.“
Predsjednik se osvrnuo i na nedavno održani Samit Evropska unija — Zapadni Balkan u
Crnoj Gori, ističući da je naša zemlja, iako mala po veličini, pokazala da ima viziju,
kapacitet i ambiciju da ugosti Evropu i bude mjesto na kojem se razgovara o budućnosti
kontinenta.
„U Solunu nam je Evropa dala perspektivu. U Crnoj Gori smo, prije nekoliko dana, mi
dočekali Evropu sa nadom i odlučnošću da do 2028. godine Evropa dočeka Crnu Goru
kao svoju najnoviju državu članicu.“.
Obraćajući se poslanicama i poslanicima Evropskog parlamenta, predsjednik je izrazio
uvjerenje da će aktuelni saziv ove institucije imati posebno mjesto u istoriji evropskog
proširenja. Podsjetio je da je posljednji put Evropski parlament ratifikovao ugovor o
pristupanju buduće države članice u slučaju Hrvatske, u decembru 2011. godine, i
izrazio nadu da će tokom ovog mandata to učiniti i kada je riječ o Crnoj Gori.
„Pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji biće naša zajednička pobjeda. Uspjeh za Crnu
Goru i uspjeh za Evropsku uniju. Biće to i ohrabrenje za čitav Zapadni Balkan. Biće
dokaz da reforme vode ka cilju, da vaša obećanja imaju kredibilitet i da zajednička
budućnost Evrope ostaje otvorena za one koji dijele iste vrijednosti.”
Milatović je naglasio da će pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji kao 28. državi članici
do 2028. godine označiti početak ispunjenja davno datog obećanja, obnoviti povjerenje
u politiku proširenja, doprinijeti dugoročnoj stabilnosti Zapadnog Balkana i ojačati
globalnu ulogu Evrope u vremenu geopolitičkih izazova.
Predsjednik je poručio da Crna Gora ne pristupa Evropskoj uniji da bi postala neko
drugi, već zato što je oduvijek pripadala evropskom političkom i kulturnom prostoru. Crna
Gora Evropi donosi iskustvo društva koje je očuvalo multietnički sklad u regionu
opterećenom teškom istorijom, mediteransku otvorenost, balkansku otpornost, tradiciju
slobode, evropsku političku orijentaciju i pouzdano partnerstvo u pitanjima bezbjednosti i
vanjske politike.
„Evropa je najjača kada okuplja različite tradicije i identitete oko istih vrijednosti“, istakao
je Milatović.
Predsjednik je poručio da je Crna Gora spremna da preuzme odgovornosti države
članice, doprinosi evropskim politikama i svoju budućnost veže za zajedničku evropsku
budućnost.
„Crna Gora je spremna! Crna Gora je spremna da preuzme odgovornosti države članice.
Spremni smo da doprinosimo evropskim politikama. Spremni smo da svoju budućnost
vežemo za zajedničku evropsku budućnost. Spremni smo da budemo sljedeća članica
Evropske unije.“
Zaključujući obraćanje, predsjednik je poručio da je pred nama istorijska prilika.
„Za Crnu Goru, to je prilika da dovrši generacijski poduhvat. Za Evropsku uniju, to je
prilika da potvrdi odlučnost svoje politike proširenja. Za Zapadni Balkan, to je prilika da
vidi da evropski put donosi konkretne rezultate.
Godine 1878, na Berlinskom kongresu, Crna Gora je postala 27. međunarodno priznata
država. Nakon vijek i po, došlo je vrijeme da Crna Gora postane 28. država članica
Evropske unije do 2028. godine.
Došlo je vrijeme da ponovo oblikujemo istoriju zajedno. Živjela Crna Gora. Živjela
Evropska unija“, zaključio je predsjednik Milatović, a njegove završne riječi ispraćene su
snažnim aplauzom evropskih parlamentaraca, potvrđujući značaj poruke koju je Crna
Gora uputila iz najvišeg demokratskog doma Evrope kaže se u saopštenju .
Autor:radiotitograd.me
