Foto:CDT
Centar za demokratsku tranziciju (CDT) poziva poslanike i poslanice koji čine Odbor za
sveobuhvatnu izbornu reformu (Odbor) da hitno stvore formalne uslove za nastavak
njegovog rada i konačno počnu ozbiljno i kvalitetno da rade na nastavku ove reforme u
skladu sa odlukom o osnivanju odbora i međunarodnim preporukama.
Ukoliko političari nastave sa stalnim prolongiranjem ozbiljnog i posvećenog rada i
nastave da troše dragocjeno vrijeme sa sprovođenje ove reforme, vrlo brzo ćemo doći
do tačke bez povratka – izborni je standard da se izborno zakonodavstvo ne mijenja
godinu prije izbora, budući da su opšti lokalni izbori prethodnim izmjenama tempirani za
13.6.2027. godine, a u tom periodu je i očekivani termin redovnih parlamentarnih izbora,
reforma mora biti završena u junu ove godine.
Ovo znači da bi tekstovi izmjena zakona morali biti kompletirani najkasnije do
15.4.2026, kako bi se ispravila velika greška koja je učinjena u toku julskog kruga
izborne reforme, kada nijesmo imali kvalitetnu javnu raspravu, niti dobili mišljenja od
relevantnih međunarodnih institucija, za šta je, prema ustaljenoj praksi, potreban duži
vremenski period. Dakle, za formulisanje svih preostalih rješenja ostalo nam je samo tri
mjeseca.
Ono što je u julu saopštavao CDT, Evropska komisija (EK) nam je potvrdila u novembru
kada je u svom izvještaju saopštila da je izborna reforma sprovedena bez suštinskih
konsultacija i uz samo djelimično ispunjene preporuke Venecijanske komisije,
OSCE/ODIHR i GRECO, i uputila na potrebu za daljim unapređenjima zakona i to u
inkluzivnom i transparentnom procesu.
Podsjećamo da je neophodno nastaviti rad na nizu međusobno povezanih procesa – od
uvođenja otvorenih lista, omogućavanja individualnih kandidatura i direktnog izbora
organa mjesnih zajednica, preko transparentnog i tačnog biračkog spiska, do
regulisanja drugog kruga predsjedničkih izbora, rješavanja problema dezinformacija u
izbornom procesu, jačanja sankcija za zloupotrebe i zaštite biračkog prava u skladu sa
međunarodnim standardima. Tek kada se sve ove mjere – koje su po svojoj prirodi
složene, institucionalno zahtjevne i nemoguće za sprovesti preko noći – uzmu u obzir,
moći će se govoriti o zaista sveobuhvatnoj, kvalitetnoj i održivoj izbornoj reformi.
Vjerujemo da je svima jasno da više nemamo ni dana za gubljenje i da bi eventualni
neuspjeh nastavka ove reforme značio novi udarac partitokratije demokratiji i
demokratskim procesima u Crnoj Gori. Nadamo se da će političari konačno prekinuti
politiku relativizacije značaja ove reforme, nerada i stalnog prolongiranja jedne od
najvažnijih obaveza ovoga društva.
Dragan Koprivica, izvršni direktor CDT-a
Autor:Radiotitograd.me
