Foto:GA
Žene u lokalnoj politici Crne Gore nemaju ravnopravan pristup procesima odlučivanja, niti
jednaku vidljivost i uvažavanje u partijskim strukturama. Percepcija diskriminacije je izuzetno
visoka, dok su žene uključene u politiku isključivo da bi se zadovoljile zakonske kvote, a ne
zbog njihovih kompetencija.
Ovo su ključni rezultati pilot istraživanja „Učešće žena u lokalnoj politici Crne Gore – emirijska
analiza stavova i iskustava odbornica“ koje je sprovela Građanska alijanse. Nalazi ukazuju da
institucionalni mehanizmi, poput kvota, nijesu dovoljni da obezbijede stvarnu ravnopravnost, jer
politička kultura i raspodjela moći i dalje ostaju pretežno muškocentrični.
Čak više od 80% ispitanica smatra da su žene u politici diskriminisane, a više od trećine opisuje
tu diskriminaciju kao izraženu i sistemsku. Istovremeno, skoro 60% političarki navodi da
učestvuje samo djelimično u donošenju odluka, dok svaka peta nema nikakav pristup ključnim
političkim procesima.
Gotovo tri četvrtine političarki (76,1%) vjeruje da žene ulaze u politiku zbog kvota, a ne zbog
svoje stručnosti ili poziva unutar partije. Najveći broj ispitanica ocjenjuje da je motivacija u
velikoj mjeri povezana sa kvotama, što ukazuje na osjećaj formalnog uključivanja radi
zadovoljavanja propisa, a ne stvarnog prepoznavanja ženskog političkog kapaciteta. Tek
četvrtina navodi lične ambicije kao primarni motiv ulaska u politiku, što jeste pozitivan znak, ali
nedovoljno da promijeni strukturu moći.
Najalarmantniji među nalazima odnosi se na percepciju svjesne rodne pristrasnosti u partijama.
Čak 85,1% političarki smatra da partije svjesno zanemaruju obrazovane i sposobne žene,
birajući umjesto njih muške kolege za rukovodeće funkcije. Više od polovine ispitanica izražava
snažno slaganje sa tvrdnjom da se kompetentne žene sistematski previđaju pri raspodjeli
funkcija. Ovaj rezultat potvrđuje da se žene ne suočavaju sa nedostatkom kapaciteta, već sa
duboko ukorijenjenim otporom prema ženskom liderstvu i sa zatvorenim mrežama političke moći
kojima dominiraju muškarci.
Istraživanje pokazuje i da je seksizam i dalje sastavni dio političkog okruženja. Više od 30%
političarki doživjelo je seksističke ili omalovažavajuće komentare. Uprkos tome, političarke
pokazuju visoko samopouzdanje, što ukazuje na snažan profesionalni kapacitet koji politički
sistem još uvijek ne prepoznaje u dovoljnoj mjeri.
Za razliku od partijskih struktura, porodica i lokalna zajednica uglavnom pružaju podršku
ženama u politici. Međutim, skoro trećina ispitanica navodi da politički angažman ima negativan
uticaj na njihov privatni život, najčešće zbog preopterećenosti, nedostatka vremena i pojačanog
javnog pritiska. To ukazuje da žene i dalje snose najveći teret balansiranja između privatnih i
profesionalnih obaveza, dok politički sistem ne nudi adekvatne mehanizme podrške.
Istraživanje je sprovedeno među 70 lokalnih političarki iz 17 opština u Crnoj Gori, putem
strukturisanog upitnika koji je kombinovao kvantitativni i kvalitativni pristup, a nalazi
predstavljaju indikativni presjek njihovih stavova i iskustava.
Cijelu analizu možete pogledati na linku https://gamn.org/wp-content/uploads/2025/12/Ucesce-
zena-u-lokalnoj-politici-Crne-Gore-%E2%80%93-emirijska-analiza-stavova-i-iskustava-
odbornica.pdf
Danijela Darmanović,
Građanska alijansa
Autor:Radiotitograd.me
