Grad Kiruna, na krajnjem sjeveru Švedske, udaljen oko 145 kilometara sjeverno od Arktičkog kruga, postepeno se seli, odnosno premješta zbog slijeganja tla izazvanog širenjem podzemnog rudnika gvožđa, piše Tanjug.
Hiljade stanovnika i zgrada biće preseljene u okviru projekta koji se smatra jednim od najradikalnijih urbanih preobražaja u svijetu, navodi danas CNBC.
Razlog je slijeganje tla izazvano proširenjem velikog podzemnog rudnika, zbog čega se novi grad gradi oko tri kilometra istočno od starog jezgra.
Proces preseljenja započet je prije više od dve decenije, a završetak se očekuje do 2035. godine.
Kiruna je osnovana prije 125 godina kao rudarski grad švedske državne kompanije LKAB i danas je dom najvećeg podzemnog rudnika gvožđa na svijetu, ali i značajno evropsko središte za svemirska istraživanja.
LKAB, dodaje CNBC, proizvodi oko 80 odsto ukupne količine gvožđa iskopanog u Evropskoj uniji.
“Svaki stanovnik Kirune zna da će prije ili kasnije morati da se iseli, jer zavisimo od rudarske industrije”, izjavio je predsjednik gradskog vijeća Mats Taveniku.
Pored gvožđa, LKAB je nedavno pronašao i jedno od najvećih poznatih nalazišta rijetkih zemnih elemenata u Evropi, čime je dodatno ojačao svoj značaj u obezbjeđivanju sirovina neophodnih za zelenu tranziciju.
Preseljenje grada prati niz političkih, ekonomskih i ekoloških izazova.
Izražena je zabrinutost zbog uticaja rudarskih aktivnosti na održivost zajednice, posebno kada je riječ o tradicionalnom uzgoju irvasa i kulturi autohtonog naroda Sami.
Lokalna samouprava i LKAB zatražili su veću finansijsku podršku države, kao i ustupanje dodatnog zemljišta.
LKAB je saopštio da će proširenje rudnika zahtijevati preseljenje još oko 6.000 ljudi i 2.700 domaćinstava.
Kompanija procjenjuje da će troškovi odštete u narednih deset godina iznositi oko 22,5 milijardi švedskih kruna (oko dvije milijarde eura)
Prema navodima LKAB-a, stanovnicima se nudi tržišna vrijednost nekretnina uvećana za 25 odsto ili izgradnja novog doma, a oko 90 odsto njih odlučilo se za novu kuću.
Dodatnu zabrinutost izaziva činjenica da bi novi dio grada tokom zime mogao biti i do 10 stepeni Celzijusa hladniji.
Studija Univerziteta u Geteburgu ukazuje da je novo gradsko jezgro planirano na području gdje se zadržava hladan vazduh, što može dodatno da pojača osjećaj hladnoće tokom dugih arktičkih zima.
