Foto: Sindikat Uprave i pravosuđa CG
Sindikat uprave i pravosuđa Crne Gore zatražio je reakciju najviših državnih institucija zbog različitog tumačenja zakona o prestanku radnog odnosa državnih službenika i namještenika. Dok Ministarstvo rada smatra da zaposleni imaju pravo da rade do 67. godine života, Ministarstvo javne uprave zastupa stav da im radni odnos prestaje sa 66 godina, zbog čega je u državnim organima nastala neujednačena praksa koja, prema Sindikatu, dovodi do pravne nesigurnosti, nejednakog tretmana zaposlenih i mogućih nezakonitih odluka o penzionisanju.
Oni su uputili pismo premijeru Milojku Spajiću, predsjedniku Skupštine Andriji Mandiću, predsjednici Vrhovnog suda Valentini Pavličić, predsjednici Ustavnog suda Snežani Armenko, Zaštitniku ljudskih prava i sloboda Siniši Bjekoviću, ministarki rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga Naidi Nišić, ministru javne uprave Marašu Dukaju i ministru pravde Bojanu Božoviću.
Pismo prenosimo integralno:
Svakodnevno nam se obraća veliki broj državnih službenika i namještenika sa pitanjem da li se na prestanak radnog odnosa po sili zakona državnih službenika i namještenika primjenjuju uslovi iz odredbe člana 164 stav 1 tačka 1 Zakona o radu koja propisuje da radni odnos prestaje po sili zakona “kad zaposleni navrši 67 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja, danom dostavljanja konačne odluke zaposlenom” ili odredbe člana 122 stav 1 alineja 1 Zakona o državnim službenicima i namještenicima koja propisuje da državnom službeniku, odnosno namješteniku radni odnos prestaje po sili zakona “kad navrši 66 godina života i najmanje 15 godina staža osiguranja – danom donošenja rješenja”.
Pravni tim Sindikata uprave i pravosuđa Crne Gore je stava, a imajući u vidu odredbu člana 6 stav 1 Zakona o radu koja propisuje da “posebni zakon, kolektivni ugovor i ugovor o radu ne mogu da sadrže odredbe kojima se zaposlenom daju manja prava ili utvrđuju nepovoljniji uslovi rada od prava i uslova koji su utvrđeni ovim zakonom”, da se na državne službenike i namještenike treba primjeniti odredba člana 164 stav 1 tačka 1 Zakona o radu, koja kao odredba opšteg propisa o radu, daje veće pravo za zaposlene u državnim organima od posebnog zakona, tj. Zakona o državnim službenicima i namještenicima, a istovremeno na ovaj način se svi zaposleni, kako oni iz javnog, tako i oni iz realnog sektora, isključujući zakonske izuzetke, dovode u ravnopravan položaj.
U vezi sa navedenim problemom, a radi otklanjanja svake dileme, Sindikat uprave i pravosuđa Crne Gore se obratio posebnim zahtjevom Ministarstvu rada, zapošljavanja i socijalnog dijaloga radi davanja mišljenja o ovom pravnom problemu, a što je i Ministarstvo uradilo, te je u svom Mišljenju Broj: 04-082/26-1700/2 od 18.maja.2026. godine, konstatovalo da :„ Prestanak radnog odnosa po sili zakona sa 66 godina (prema posebnom zakonu) u odnosu na 67 godina (prema opštem zakonu) dirketno skraćuje radni vijek zaposlenog za jednu godinu, što u konkretnom uskraćuje pravo na rad i zaradu, što se smatra nepovoljnijim uslovom. Imajući u vidu da je Zakon o radu sistemski propis koji postavlja minimum standarda u zaštiti prava zaposlenih, odredba o prestanku radnog odnosa sa 67 godina života se smatra mjerodavnom“.
Međutim, sa druge strane, Ministarstvo javne uprave je drugačijeg mišljenja (npr. mišljenje br.01-040/26-218072 od 25. maja 2026. godine dato Državnom arhivu Crne Gore), te ističe, budući da je prestanak radnog odnosa po sili zakona uređen Zakonom o državnim službenicima i namještenicima, kojim se uređuju prava, obaveze i odgovornosti državnih službnika i namještenika, da u konkretnoj situaciji nema mjesta supsidijarnoj primjeni opštih propisa o radu, tj. da radni odnos po sili zakona državnom službeniku i namješteniku prestaje sa 66 godina, a ne sa 67 godina kako je propisano Zakonom o radu.
Da stvar bude još složenija, Komisija za žalbe, u jednom od predmeta, odbila je žalbu službenice koja je po sili zakona penzionisana sa 66 godina i potvrdila prvostepeno rješenje, što upućuje na zaključak da su stava kao i Ministarstvo javne uprave.
Sve navedeno je uslovilo različitu praksu u državnim organima, tj. da u jednim organima službenicima i namješenicima prestaje radni odnos po sili zakona, tj. penzionišu se sa 66 godina života, dok se u drugim organima zaposleni ne šalju u penziju sa 66 godina, već isti samtraju da je zakonski uslov 67 godina života, shodno Zakonu o radu, te je došlo do potpuno haotične situacije koja ima dalekosežne posljedice, kako po zaposlene, tako i po same državne organe.
Stoga, imajući u vidu različita mišljenja dva ministartstva u odnosu na istu situaciju, kao i različitu primjenu propisa od strane državnih organa, a samim tim i različito tretiranje zaposlenih, što sve rezultira povredom prava zaposlenih, te ima za posljedicu ili nezakonit prestanak radnog odnosa ili nezakonit rad, potrebno je hitno djelovanje sa nivoa svih relevantnih državnih institucija kako bi se odmah riješio ovaj problem, te kako bi državni organi ujednačili primjenu propisa.
Kao odgovoran Sindikat, vodeći računa o interesima zaposlenih, a istovremeno vodeći računa i o zakonitom postupanju organa, tražimo brzu i konkretnu povratnu informiciju o preduzetim aktivnostima i rješavanju ovog problema, dok ćemo o ovoj svojevrsnoj pravnoj anarhiji, te ozbiljnosti situacije koja traje već duži period, upoznati medije i javnost Crne Gore.
Izvor:CDM
