Ko su sveti ratnici koju su osvojili Avganistan: Zabranjuju bioskope, a brade se moraju nositi

Radio Titograd

16.08.2021, 09:42h

3 min

Foto: RAHMAN SAFI/XINHUA

Talibani, odnosno “studenti” na paštunskom jeziku, pojavili su se početkom 1990. godine u sjevernom Pakistanu nakon povlačenja sovjetskih trupa iz Avganistana.

Prvi put su se istakli u graničnoj oblasti sjevernog Pakistana i jugoistočnog Avganistana 1994. godine.

Obećali su da će se boriti protiv korupcije i unaprijediti bezbjednost a, u to vrijeme, mnogi Avganstanci su bili umorni od bahatosti i međusobnih sukoba mudzahedina tokom građanskog rata, javlja Bi-Bi-Si.

Smatra se da su se talibani prvi put pojavili u vjerskim školama, koje je uglavnom finansirala Saudijska Arabija, propovijedajući tvrdu struju islama.

Oni su sproveli sopstvenu strogu verziju šerijata prava i uveli brutalna kažnjavanja. Muškarci su tjerani da puštaju brade, a žene su morale da nose burku koja im pokriva čitavo tijelo.

Talibani su zabranili televiziju, muziku i bioskope, a nisu odobravali ni obrazovanje djevojaka.

Iz jugozapadnog Avganistana talibani su brzo proširili svoj uticaj. Do 1998. imali kontrolu nad gotovo 90 odsto Avganistana.

image

Foto: AP PHOTO

U septembru 1995. zauzeli su pokrajinu Herat, koja se graniči sa Iranom, a tačno godinu dana kasnije zauzeli su avganistansku prestonicu Kabul, svrgnuvši režim predsjednika Burhanudina Rabanija, jednog od utemeljivača avganistanskih mudzahedina, koji su se opirali sovjetskoj okupaciji.

Do 1998. talibani su imali kontrolu nad gotovo 90 odsto Avganistana.

Optuživali su ih za različita kršenja ljudskih prava i kulturološka nedjela, a jedan od ozloglašenih primjera dogodio se 2001. godine, kad su talibani počeli uništavanje poznatih skulptura Bude u Bamijanu u centralnom dijelu Avganistana.

Štitili Osamu bin Ladena i odbili njegovo izručenje  

Talibani su štitili vođu terorističke mreže Al Kaide Osamu bin Ladena i odbili da ga izruče, pa su mjesec dana posle napada izvedenih 11. septembra, SAD pokrenule vazdušne napade na Avganistan.

Do prve nedjelje decembra srušen je talibanski režim.

Mnogi visoki talibanski čelnici navodno su se sklonili u pakistanski grad Kuetu, odakle su vodili operacije.

Uprkos sve većem broju stranih vojnika, talibani su se postepeno vratili, a zatim proširili svoj uticaj u Avganistanu, čineći ogromne djelove te države nebezbjednim, dok se nasilje u zemlji vratilo se na nivoe koji nisu viđeni od 2001.

Bilo je mnogo napada talibana na Kabul, a u septembru 2012. izvršili su akciju na NATO kamp Bastion.

Imaju do 85.000 boraca 

Posle američko-talibanskog mirovnog sporazuma iz februara 2020. godine činilo se da su talibani promijenili taktiku i sa složenih napada u gradovima i na vojna utvrđenja prešli na talas ciljanih ubistava.

Čini se da su mete – novinari, sudije, mirovne aktivistkinje, žene na pozicijama – sugerisale su da talibani nisu promijenili svoju ekstremističku ideologiju, nego samo svoju strategiju.

Smatra se da su sada brojčano jači nego u bilo kom trenutku otkad su svrgnuti 2001. godine, navodi Bi-Bi-Si.

Prema nedavnim procjenama NATO, talibani imaju do 85.000 boraca.

Zarada oko 1,5 milijarde dolara godišnje

Grupa možda zarađuje čak 1,5 milijarde dolara godišnje, što je ogroman porast u poslednjoj deceniji. Nešto od toga dolazi preko droge – Avganistan je najveći proizvođač opijuma na svijetu, a većina opijumskog maka – koji se koristi za heroin – uzgaja se u oblastima pod kontrolom Talibana.

Talibani zarađuju novac i oporezujući ljude koji putuju preko njihove teritorije i preko poslova kao što su telekomunikacije, električna energija i minerali.

Strane zemlje, uključujući Pakistan i Iran, negiraju da ih finansiraju, ali se, kako dodaje britanski javni servis, smatra se da to rade privatna lica iz regiona.

 

Izvor:DAN

Podijeli na:

Titogradske vijesti, top2

02.02.2023. u 20:41h

Titogradske vijesti, top2

02.02.2023. u 19:49h

Skip to content